Sitrülin kullanımının sporcu performansı üzerine etkisi: Meta-analizi çalışması

Nitrik oksit üretimini artırarak egzersiz performansına pozitif etki ettiği düşünülen sitrülin, gün geçtikçe özellikle spor yapan kişilerde yaygın olarak kullanılmakta olan bir diyet destek ürünüdür. Sitrülin metabolizmadaki düzenleyici özellikleri ve nitrojen homeostazında önemli rolleri nedeniyle etkili olduğu düşünülen non-esansiyel bir amino asittir. Pek çok araştırıcı tarafından güç ve dayanıklılık performanslarına ilişkin olumlu veya olumsuz etki edebilecek sonuçlar araştırılmış, ancak karmaşık sonuçlar bildirilmiştir. Bu tez çalışmasında amaçlanan, sporcularda egzersiz sırasında güç çıktısını-performansı artırmak için sitrülin desteğinin etkileri konusundaki sınır değerleri, meta analizi yöntemi kullanarak belirlemek ve ayrıca kas gelişiminin yanı sıra yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini derleyerek sunmaktır. Bu çalışmada sitrülin desteğinin sağlıklı erkek ve kadın bireylere yüksek yoğunluk gerektiren egzersiz performanslarındaki etkiyi değerlendirmek amacıyla hakemli, ingilizce, orijinal araştırma çalışmalarını bulmak için PubMed / Medline, Sciencedirect, Google Scholar ve Web of Science gibi veritabanı kapsamlı, sistematik bir literatür taraması yapılmıştır. Meta analizi yöntemi için gerekli olan ve literatür taraması sonucu elde edilen mevcut 148 bilimsel çalışmadan hangisinin yönteme dahil edilmesi gerektirdiğini belirlemek amacıyla bağımsız olarak incelemeler gerçekleşmiştir. Bu incelemeler sonucunda yöntem için kullanılabilecek 12 çalışma meta analizi şartlarına uygun bulunduğu için ayırt edilmiştir. Meta analizi yöntemini uygulamak için dahil etme kriterlerini sağlayan toplam 12 bağımsız çalışma detaylı olarak incelenmiştir. Sonrasında çalışmalar iki grup altında değerlendirilmiştir. Birinci gruptaki yedi çalışmanın meta analizi sonucunda random effects modele göre ortalama farklılıkları (MD) (MD , % 95 güven aralığı (CI)) ,-0.07 (-0.59; 0.44) şeklinde bulunmuştur. İkinci gruptaki beş çalışmanın meta analizi sonucunda random effects modele göre ortalama farklılıkları (MD, % 95 CI) -0.44 (-1.10; 0.23) şeklinde bulunmuştur. Çalışmalarda heterojenite testi önemli bulunmuş olması nedeni ile random effects modeli birinci çalışmada ( τ2 = 0.2305, I2= % 67 ) ve ikinci çalışmada ( τ2 = 0.4730, I2= % 88 ) olarak belirlenmiştir. Literatür taraması sonucu gerçekleştirilen meta analizi uygulaması için sonuçlar, sitrülin malat desteğinin plasebo gruba oranla karışık tipte gerçekleştirilen performanslar için -0.07, patlayıcı güç gerektiren egzersiz performansları için ise -0.44 olarak ortalama farklılıkları hesaplanmıştır. Analizlerden elde edilen etki büyüklüğü küçük gözlemlenmesine rağmen müsabaka sonuçlarının küçük oranlarla ortaya çıkan farklar ile belirlenen, üst düzey sporcular üzerinde sonuç etkili olabilmektedir. Ayrıca meta analizi sonuçlarına göre, özellikle patlayıcı güç gerektiren egzersizlerde sitrülin malat desteğinin, sporcuların kan laktat seviyeleri üzerinde etkili olduğuda belirlenmiştir.