Sivas ve yöresinde yetişen boya bitkilerinden elde edilen renkler ve bunların yün halı iplikleri üzerindeki haslık dereceleri üzerine bir araştırma

Yüzyıllar boyunca uğraşılan bitkisel boyalarla boyama günümüzde tekrar önem kazanmıştır. Bitkisel boyalarla boyanmış ipliklerle dokunan halı ve kilimler tercih edilir duruma gelmiştir. Doğal bitki örtüsü içerisinde birçok boya bitkisi olan yurdumuzda, bitkisel boyaların en çok kullanıldığı yörelerden biri de Sivas'tır. Sivas halılarının tarihi uzun yıllara dayanmaktadır. Kalitesi ve ünü dünya çapına yayılan Sivas halılarında kullanılan Adaçayı, Ceviz, Havaciva, Karamuk, Kızılçam, Muhabbet çiçeği, Sığırkuyruğu ve Sütleğen gibi bitkiler doğal boyalar içinde önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma ile bu bitkilerden elde edilen renkler, bu renklerin, yün halı iplikleri üzerindeki ışık, sürtünme, su damlası haslıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Yine bu çalışmada en ideal mordan oranı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bitkiler yüne göre %100 oranında, 1 saat süreyle kaynatılarak sıcak ekstraktlar hazırlanmıştır. Bu ekstraktlarla 5 adet mordan yüne göre %2 ve %4 oranlarında kullanılarak 80 adet mordanlı 8 adet mordansız boyama yapılmıştır. Boyanmış yün ipliklerinden elde edilen renkler adlandırılmıştır. Işık haslığında 1-7, sürtünme haslığında 1-5, su damlası haslığında ıslak 3-5, kuru4-5 arasında değişen değerler bulunmuştur. İncelenen bu 3 haslık değerlerinde mordan ve mordan oranı etkili olmuştur.