Şizofreni hastalarında pozitif ve negatif semptomlar ile göz arka segment optik sinir ve retinal vasküler değişiklikler arasındaki ilişkinin incelenmesi

Şizofrenideki nörodejenerasyonu incelemek amacıyla son yıllarda optik koherans tomografi (OKT) ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalarda retinal ve koroidal yapılarda belirgin değişiklikler tespit edilmiştir. Koroidal vasküler indeks (CVI), son yıllarda sistemik hastalıklarda inflamasyon belirteci olarak tanımlanmış özgül bir parametre olarak dikkat çekmektedir. Son birkaç yılda yapılan araştırmalar CVI değerlerinin sistemik, otoimmün, gelişimsel veya dejenerasyonla giden hastalığı olan bireylerde sağlıklı bireylere göre değişiklik gösterdiğini ortaya koymuştur. Ancak literatürde şizofreni hastalarında CVI'in araştırıldığı bir araştırma bulunmamaktadır. Yine daha önce OKT ile ilgili yapılan çalışmalarda şizofrenideki pozitif ve negatif semptom şiddetinin OKT'de tespit edilen değişiklikler ile ilişkisi henüz aydınlatılmamıştır. Bu çalışmamızda şizofreni hastalarında pozitif ve negatif semptomlar ile göz arka segment optik sinir, retinal vasküler değişiklikler ve koroidal vasküler indeks arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçladık. Çalışmamız kesitsel ve karşılaştırmalı klinik bir çalışma olup, Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğinde şizofreni teşhisi alan hasta grubu ile sağlıklı kontrol grubundan oluşturuldu. Yapılan birebir görüşme ve muayenelerden elde edilen Sosyodemografik Veri Formu ve Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) kullanıldı. Bir spektral OKT cihazı vasıtasıyla göz arka segment yapılarına ait veriler incelendi. Sağlıklı kontrol grubu olarak herhangi bir hastalığı, muayene bulgusu ve ilaç kullanımı olmayan kişilerden oluşturuldu. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 24.0 paket programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık düzeyi (p değeri) 0.05 ya da altı olarak belirlendi. İçleme ve dışlama kriterleri esas alınarak çalışmaya, 76 hasta (26 kadın, 50 erkek) ve 88 sağlıklı kontrol (36 kadın, 52 erkek) dâhil edildi. Kontrol grubu ile hasta grubu arasında yaş ortalaması ve cinsiyet dağılımı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu (p>0.05). Hasta grubunun eğitim ve çalışma durumunun kontrol grubuna göre daha düşük olduğu (p<0.001), medeni durum açısından ise şizofreni hasta grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.493) Sağlıklı kontrol grubunun temporal-1500 µm çaplarında koroid tabaka kalınlıkları şizofreni hasta grubuna göre anlamlı düzeyde kalın saptandı (sırasıyla p=0.002 ve p=0.019). Şizofreni hasta grubunun retinal arter ve ven çapları sağlıklı kontrollere göre daha geniş saptandı (sırasıyla p=0.028 ve p=0.003). Şizofreni hastalarının CVI deşerleri sağlıklı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p=0.001). Şizofreni hastalarında PANSS-negatif ve total skorları ile koroidal vasküler indeks arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (sırasıyla p=0.003 ve p=0.042). Şizofreni hastalarında yatış sayısı ile retinal arter ve ven çapları (sırasıyla p=0.029 ve p=0.03) ile koroidal vaküler indeks (p=0.004) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Çalışmamızın bulguları, şizofreni hastalarında retinal koroidal alan kalınlığının sağlıklı kontrollere göre daha kalın olduğunu göstermiştir. Şizofreni hastalarının retinal arter ve ven çapları sağlıklı kontrollere göre daha geniştir. Koroidal vasküler indeks değerleri, şizofreni hastalarında sağlıklı kontrollere göre daha yüksektir. Ayrıca şizofreni hastalarında daha fazla sayıda psikotik atak ve hospitalizasyon sayısı yüksek koroidal vasküler indeks değerleri ile ilişkilidir. Şizofreni hastalarında yüksek negatif semptom şiddeti daha yüksek koroidal vasküler indeks değerleri ile ilişkilidir