Sınıf II maloklüzyonun fonksiyonel tedavisinde şeffaf plakların ve twinblok apareyinin etkilerinin karşılaştırılması

Bu uzmanlık tez çalışmasında; büyüme-gelişimi devam eden, mandibular retrognatiye bağlı iskeletsel Sınıf II maloklüzyona sahip hastalarda, geleneksel bir fonksiyonel aparey olan Twinblok ile şeffaf plaklar kullanılarak yapılan mandibular ilerletmenin; iskeletsel, dişsel, yumuşak doku, havayolu ve hyoid kemiğin konumu üzerine etkilerinin sefalometrik ölçümler aracılığıyla, mandibuladaki trabeküler kemik yapısındaki değişikliklerin ise fraktal analiz (FA) yöntemi ile karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmamızda MA grubuna (Invisalign MA (Align Technology, San Jose, California, ABD)) 12 kız, 4 erkek olmak üzere 16 hasta (yaş ortalaması: 11,80 ± 1,0 yıl), Twinblok grubuna ise 9 kız, 9 erkek olmak üzere (yaş ortalaması: 12,10 ± 0,90 yıl) 18 hasta dahil edilmiştir Hastalardan tedavi başlangıcı ve fonksiyonel tedavi sonunda lateral sefalometrik ve panoramik radyografiler alınmıştır. Lateral sefalometrik analizlerde 18 iskeletsel, 16 dişsel, 4 havayolu, 3 hyoid, 6 yumuşak doku olmak üzere toplam 47 ölçüm yapılmıştır. FA ise panoramik röntgenlerde sağ ve sol olmak üzere kondil, angulus, korpus; lateral sefalometrik röntgenler üzerinde simfiz bölgesi olmak üzere toplam 8 bölgede fraktal boyutun (FB) hesaplanmasıyla yapılmıştır. Veri analizleri MedCalc Statistical Software version 12.7.7 (MedCalc Software bvba, Ostend, Belgium; http://www.medcalc.org; 2013) programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilks testi ile incelenmiştir. Grup içi karşılaştırmalarda normal dağılıma uygunluk göstermeyen bağımsız iki sürekli değişken arasındaki fark Mann-Whitney U testi, gruplar arası karşılaştırmalarda bağımlı iki sürekli değişken arasındaki fark ise Wilcoxon Signed Rank testi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Sefalometrik analize göre iki grupta da SNA ve A-VRD değeri anlamlı değişiklik göstermezken (p>0,05), A-Ndik değerinde MA grubunda anlamlı azalma gözlenmiştir (p=0,017). Mandibulada ise hem MA hem Twinblok apareyi sagittal yön değerlerinde artışa sebep olmakla birlikte SNB değerinde Twinblok grubunda daha fazla artış görülmüştür (p=0,021). Efektif mandibular boyut (Co-Gn) iki apareyde de artmıştır (p<0,05) ve bu artış gruplar arasında benzer bulunmuştur (p>0,05). Korpus uzunluğu (Go-Me) MA apareyinde, ramus uzunluğu (Ar-Go) ise Twinblok apareyinde anlamlı olarak artış göstermiştir (p<0,05). İki apareyin de etkisi ile üst kesici dişlerde retrüzyon, retroklinasyon, ekstrüzyon gözlenmiştir (p<0,05) ve bu etki apareyler arasında benzer bulunmuştur (p>0,05). Alt kesici dişlerde Twinblok apareyi anlamlı proklinasyona (L1-NB=6±3) sebep olurken (p<0,05); MA apareyi ile anlamlı değişiklik gözlenmemiştir. Twinblok apareyi ile alt kesici dişlerin vertikal konumu değişmemiş (p>0,05), MA grubunda anlamlı intrüzyon gözlenmiştir (p=0,011). Havayolu değerlerini her iki aparey de arttırmıştır, yalnızca orofarenks mesafesini Twinblok daha fazla arttırmıştır (p<0,05). Hyoid kemiğin sagittal konumu iki apareyle de değişmemiştir (p>0,05). Hyoid kemiğin vertikal konumu ise MA grubunda değişmezken (p>0,05), Twinblok grubunda yukarı hareket görülmüştür (p<0,05). Yumuşak dokuda iki aparey de üst dudağı geri konumlandırmış ve konveksite açısını arttırmıştır (p<0,05). Yumuşak doku üzerinde A' noktası MA grubunda (p=0,021), çene ucu ise yalnızca Twinblok grubunda anlamlı olarak değişmiştir (p=0,004). Tedavi etkisi ile mandibular kondil, angulus, korpus bölgelerinin trabeküler yapısı değişmemiş (p>0,05), simfiz bölgesinde FB her iki grupta da artış göstermiştir (p<0,05). Bu artış benzer olarak izlenmiştir (p>0,05). Sonuç olarak hem MA hem de Twinblok apareyleri Sınıf II maloklüzyonun düzeltiminde mandibula üzerinde etkilidir. Fakat Twinblok SNB değerinin artışında daha efektif bulunmuştur. Üst kesici dişler üzerinde iki apareyin etkisi benzerdir, alt kesici dişler üzerinde MA apareyi daha fazla kontrol sağlamıştır. Havayolu ve yumuşak doku üzerinde iki aparey de pozitif etki göstermiştir; orofarenks değerlerinde Twinblok lehine daha fazla iyileşme bulunmuştur. Hyoid kemik Twinblok apareyinde yukarıda konumlanmıştır. İki aparey de mandibulada kemik trabekülasyonuna benzer etki göstermiştir.