Son dönem böbrek yetmezliğine progresyonu öngörmede KDIGO evrelemesi ile böbrek yetmezliği risk denkleminin geçerlilik ve güvenilirliğinin karşılaştırılması

Giriş ve amaç; Kronik böbrek hastalığı (KBH) böbrek yapı ve fonksiyonlarının 3 aydan uzun süreli bozulması olarak tanımlanan kronik bir hastalıktır. Hastalık evrelemesinde ve progresyonu ön görmede glomeruler filtrasyon hızı kullanılmakta ama progresyonu tahmin etmede tek başına yeterli olamamaktadır. KBH progresyonu tahmin etmede çeşitli modeller üzerinde durulmuştur. Bu modellerden biri de Tangri ve arkadaşlarının oluşturduğu böbrek yetmezliği risk denklemidir (BYRD). Çalışmamızda nefroloji polikliniğinde takip edilmekte olan hemodiyaliz hastalarının verileri kullanılarak böbrek yetmezliği risk denklemi modelinin ülkemizde uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi ve KDIGO (Kidney Disease Improving Global Outcomes) evrelemesi ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem; Çalışmaya Ocak 2015- Aralık 2020 tarihleri arasında nefroloji polikliniğinde takip edilmekte olan hemodiyaliz hastalarından, hemodiyaliz başlangıcından 2 ve 4 yıl önceki değerlendirmelerinde idrar albümin kreatinin oranına bakılmış olanlardan oluşan 129 hasta dahil edilmiştir. KBH etyolojisi glomerülonefrit, vaskülit, konnektif doku hastalığı olanlar ile malignitesi olan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Çalışmadaki tüm veriler SPSS 21.0 programı kullanılarak analiz edildi. ROC (Receiver Operating Characteristic) eğrisi kullanılarak duyarlılık hesaplanmıştır. Bulgular; Hastaların dosya kayıtlarından retrospektif olarak demografik ve laboratuvar verileri elde edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 64.09 ±11.67, hastaların %51,2 si kadın %48,8 i erkekti. 4 değişkenli BYRD kullanılarak hastaların 2 ve 4 yıl önceki laboratuvar verileriyle risk hesaplaması yapıldı ve yine bu veriler ile KDIGO ya göre risk durumları belirlendi. Hastalar düşük-orta (%<15) ve yüksek (%>15) risk olarak iki gruba ayrıldı.4 yıl önceki BYRD sonuçları ve KDIGO tahminleri ile yapılan yapay sinir ağı yaklaşımında yüksek riskli gruba doğru sınıflandırma oranı %97.1 düşük riskli gruba doğru sınıflandırma oranı %80,8, ROC eğrisi altında kalan alan ise hem düşük hem yüksek risk grubunda 0,983 gibi yüksek oranda bulunmuştur. Benzer şekilde hemodiyaliz başlangıcından 2 yıl önceki verileri ile hesaplanan BYRD ve KDIGO tahminleri ile değerlendirmede ise ROC eğrisi altında kalan alan 0,943 olarak bulunmuştur. Sonuç; Böbrek yetmezliği risk denkleminin Türk popülasyonda son dönem böbrek yetmezliğine gidişatı tahmin etmede ve KDIGO ile karşılaştırmasındaki c-istatistik değeri anlamlı bulunmuş olup çok merkezli ve daha çok sayıda hasta içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.