Sosyal bilgiler dersine yönelik tutumun sosyal bilgiler dersine yönelik motivasyonu yordaması: Ortaokul öğrencileri üzerinde ilişkisel bir çalışma

Bu çalışmada 5., 6. ve 7. sınıf ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutum ve motivasyonlarının onların cinsiyet, sınıf, not ortalaması, anne ve babanın eğitim düzeyi ve ailenin aylık geliri gibi değişkenlere göre incelenmesi, tutum puanları ile motivasyon puanlarının karşılaştırılması ve son olarak işbu öğrencilerin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarının onların sosyal bilgiler dersine yönelik motivasyonlarını ne ölçüde yordadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın elverişlilik örneklemesi ile oluşturulan örneklemini, 2021-2022 eğitim yılında Antalya ili Aksu ilçesindeki Yurtpınar Yenimahalle İmam Hatip Ortaokulu, Murtuna Gazi Ortaokulu, Aksu Ortaokulu, Celal Sönmez Ortaokulu ve Perge Ortaokullarının 5., 6. ve 7. Sınıflarında okuyan 350 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacının kendisinin geliştirdiği kişisel bilgi formu ile Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği ve Sosyal Bilgiler Dersi Motivasyon Ölçeği'nden oluşan bir enstrüman aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, Student's t-testi, tek yönlü varyans çözümlemesi, Tukey testi, Kruskal-Wallis H testi, Bonferroni düzeltmeli Dunn çoklu karşılaştırma testi, Pearson's r momentler çarpımı korelasyon katsayısı, Spearman's ρ sıralama korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon teknikleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, 5., 6. ve 7. sınıf ortaokul öğrencilerinin cinsiyet, sınıf, not ortalaması, anne ve babanın eğitim düzeyi ve ailenin aylık geliri gibi özelliklerinin onların sosyal bilgiler dersine yönelik tutum ve motivasyonlarının alt boyutları ve ölçek toplam puanı ile anlamlı düzeyde ilişkileri olduğu ortaya çıkmıştır. Sosyal bilgiler dersine yönelik tutumun alt boyutlarının bağımsız değişken, sosyal bilgiler dersine yönelik motivasyonun alt boyutlarının bağımlı değişken olarak yer aldığı regresyon çözümlemelerinde; ilgi ve bilgiyi kullanmanın içsel motivasyonu, ilginin dış motivasyonu, ve son olarak bilgiyi kullanma ve isteksizliğin önemsemeyi anlamlı biçimde yordadığı ortaya çıkmıştır. Sonuçta bulgular tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Sosyal bilgiler, tutum, motivasyon.