Sözlü ve yazılı edebi ürünlerin sosyal bilgiler dersi öğretiminde akademik başarı, tutum ve kalıcılığa etkisi

Bu araştırmanın genel amacı; "Edebiyat Temelli Sosyal Bilgiler Öğretimi (ETSBÖ) yöntemine dayalı, sosyal bilgiler dersinde sözlü ve yazılı edebi ürün materyal kullanımının öğrencilerin akademik başarı, tutum ve kalıcılığına etkisini belirlemektir." Araştırmada, ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Ön test-son test kontrol gruplu deneysel desene göre tasarlanan çalışmada Sosyal Bilgilerde sözlü ve yazılı edebi ürün materyal kullanımı ve geleneksel-öğretmen merkezli öğretim yöntemi bağımsız değişken; akademik başarı, öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine ilişkin tutumları ve öğrenmelerinin kalıcılık düzeyleri bağımlı değişken olarak alınmıştır. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılının 2. döneminde, İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, Rıfat Ilgaz Ortaokulu, 6. sınıflarda 80 (40+40) öğrenci ve 7. sınıflarda 80 (40+40) öğrenci olmak üzere toplam 160 öğrenci ile yürütülmüştür. Yansız olarak bu şubelerden 6. sınıf çalışması için iki sınıf seçilmiş, bu iki sınıftan biri deney, diğeri kontrol grubu olarak atanmıştır. 7. sınıf çalışması için de iki şube seçilmiş, bir şube deney, diğer şube ise kontrol grubu olarak atanmıştır. Araştırmanın deney grubundaki dersleri "ETSBÖ" yöntemi doğrultusunda, sözlü ve yazılı edebi ürün materyal kullanımına göre araştırmacı tarafından hazırlanan etkinliklerle uygulanmıştır. Kontrol grubundaki dersler ise 2016 Sosyal Bilgiler Öğretimi Öğretmen Kılavuz kitabı doğrultusunda geleneksel ders araçları kullanılarak işlenmiştir. Araştırmada veriler "Akademik Başarı Testi (ABT)" ve "Sosyal Bilgiler Tutum Ölçeği (SBTÖ)" ile toplanmıştır. Araştırma gruplarına "ABT" ve "SBTÖ" ünitelerin işlenmesinden önce ön test, ünitenin işlenmesinden sonra da son test olarak uygulanmıştır. Son test uygulamasından 21 gün sonra da öğrencilerin öğrenmelerinin kalıcılık düzeylerini ölçmek için "ABT" ile kalıcılık testi uygulaması yapılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, minimum, maksimum gibi tanımlayıcı istatistiklerden, bağımsız örneklem t testi ve bağımlı örneklem t testi gibi testlerden faydalanılmıştır. Bağımsız iki grubun ortalamaları karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi, bağımlı iki grup için ise bağımlı örneklem t testi analizi kullanılmıştır. Araştırmadaki verilerin çözümlenmesinde ise "STATISTICAL PACKED FOR SOCIAL SCIENCES (SPSS)" 22.0 paket programı kullanılarak istatistiksel sonuçlar alınmıştır. Uygulanan test sonuçlarına göre deney grubu öğrencilerinin akademik başarı ve kalıcılık düzeylerinin, kontrol grubu öğrencilerine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sosyal Bilgiler dersinde sözlü ve yazılı edebi ürün kullanımının, geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili, anlamlı ve kalıcı öğrenmeleri sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Deney ve kontrol grubunda ön test ve son test olarak yapılan tutum ölçeğinden elde edilen verilere göre de "ETSBÖ" yönteminin ilköğretim Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilerin derse yönelik tutumlarını olumlu yönde arttırdığı ve sonuçların deney grubu lehine anlamlı sonuçlar verdiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Edebiyat temelli sosyal bilgiler öğretimi, sosyal bilgiler, tutum ölçeği, kalıcılık ve akademik başarı