Spontane mutasyon ve açılım sonucunda dejenerasyon gösteren hibrid ayçiçeklerinde mitoz ve mayoz kromozomlarının analizi ile bunların bazı özelliklere etkisi

Bu çalışma Lüleburgaz da doğal şartlar altında tozlaşmaya bırakılmış G-3330, S-281 ve As-Row-503 hibridlerine ait normal ve dejenerasyon gösteren ayçiçeklerinde mutasyon ve bazı özelliklere etkisini araştırmak maksadıyla yapılmıştır. Normal ve dejenere gruplarda 25' er adet olmak üzere her üç hibridten tesadüfi örnekler seçilmiştir. Hasat zamanında seçilen ayçiçeklerinin gerekli ölçümleri yapılmış, mitoz kromozomlarını incelemek maksadıyla küçük tesadüfi popülasyonlar oluşturulmuştur. Yapılan ölçümler neticesinde G-3330, S-281 ve As-Row-503 normal hibridlerinde ortalama olarak sırasıyla tabla çaplarının 22.56 cm, 25.12 cm, bitki boylarının 153.04 cm, 133.92 cm, 174.20 cm bin tohum ağırlığının 66.63 g, 68.80 g, 73.35 g kabuk oranlarının %38.64, %37.58, %38.50 olduğu bulunmuştur. Aynı hibridlerin dejenerasyona uğrayan gruplarında yapılan ölçümlerde ortalama olarak sırasıyla tabla çaplarının 17.88 cm, 27.24 cm, 21,08 cm bitki boylarının 136.72 cm, 162.32 cm, bin tohum ağırlıklarının 56.45 g, 68.33 g, 59.70 g kabuk oranlarının %33.28, %27.94, %32.86 yağ oranlarının %33.83, %39.14, %31.86 olduğu bulunmuştur. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi neticesinde G-3330 ve As-Row-503 hibridlerinde normal ve dejenere gruplar arasındaki korelasyonların aynı yönde olmadığı görüldü. F1 M1 ayçiçeklerinde yapılan sitogenetik araştırmalar neticesinde ise G-3330 hibrid tipinin dejenerasyon gösteren grubunun polen ana hücrelerinde poliploidiye rastlanmıştır.