Sporcularının denge performanslarının karşılaştırılması

-77- 8. ÖZET Bu çalışmanın amacı, farklı branşlara sahip sporcuların denge parametrelerinin karşılaştırılması ve bu parametrelerin egzersiz sonrasındaki değişimini tespit etmektir. Çalışmaya halen aktif olarak spor yapan ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 13 basketbolcu, 9 cimnastikçi ve 13 futbolcu dahil edilmiştir. Deneklerin yaş, boy ve vücut ağırlığı ortalamaları sırasıyla basketbolcularda; 20.85 yıl, 192.25 cm ve 87.85 kg, cimnastikçilerde; 21.11 yıl, 173.44 cm ve 66.16 kg, futbolcularda; 21.31 yıl, 174.39 cm ve 70.07 kg'dı. Deneklerin dominant bacak, nondominant bacak, çift bacak ve dinamik denge ölçümleri KAT 2000 (Kinesthetic Ability Trainer) stabiliometre ile analiz edildi ve ölçümler egzersiz öncesi ve egzersiz sonrasında olmak üzere her bir parametre için iki kez gerçekleştirildi. Egzersiz protokolü olarak Bruce koşu bandı protokolü uygulandı. Egzersiz sırasındaki metabolik ölçümler SensorMedics 2900c metabolik ölçüm aleti kullanıldı. Deneklerin her insprasyonda verdiği hava metabolik ölçüm aletiyle breath by breath (her solukta) yöntemiyle analiz edildi ve ölçülen sonuçlar otomatik olarak hesaplanarak bilgisayara kaydedildi. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde SPSS for Windows 11.0 paket programı kullanıldı. Branşlar arası karşılaştırmalarda Kruskal Wallis H-testi ve farklılığın kaynağını tespit etmek için Mann Whitney U-testi uygulandı. Ön-son test denge skorlarının karşılaştırılmasında ilişkili ölçümlerde t-testi ve Wilcoxon testi uygulandı. Parametreler arasındaki ilişkinin tespit edilmesinde korelasyon analizi kullanıldı. Sonuçlar 0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirildi. Ön test denge skorlarının branşlar arası karşılaştırılması sonucuna göre; dominant, nondominant ve çift bacak statik denge skorları basketbol ve cimnastik branşlarında p<0.05 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Dinamik denge skoru ise; basketbol - cimnastik ve cimnastik - futbol arasında anlamlı düzeyde farklı bulunmuştur (p<0.05). Uygulanan egzersiz sonrasında; dominant bacak statik denge skoru, basketbol ve cimnastik branşları için anlamlı düzeyde farklı bulunurken (p<0.05),78 futbol branşında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0.05). Nondominant bacak ön-son test statik denge skorlarının karşılaştırılması sonucunda anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Çift bacak statik denge skorları; ön-son test ortalama değerleri basketbol için anlamlı düzeyde farklılaşma görülürken (p<0.05), cimnastik ve futbol branşlarında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0.05). Dinamik denge skorları incelendiğinde, egzersiz sonrasında ortalama değerler sadece basketbol branşı için anlamlı bir farklılık gösterirken (p<0.05), cimnastik ve futbol branşları için anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir (p>0.05). Sonuç olarak, cimnastikçilerin denge performanslarının basketbolculardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Cimnastikçilerin denge yetisinin sadece dinamik dengede futbolculardan daha gelişmiş olduğu, statik dengeyi sürdürme ise iki branş için de farklı bulunmamıştır. Futbolcuların denge performanslarının hem basketbolculara hem de cimnastikçilere yakın olduğu, basketbolcuların ve futbolcuların denge yetisi bakımından birbirine benzer özelliklere sahip oldukları görülmektedir. Basketbol ve cimnastikçilerin dominant bacağa ait denge performanslarında egzersiz sonrasında düşüş görülürken futbolcularda performans değişimi görülmemiştir. Dinamik denge performansı egzersiz sonrasında sadece basketbolcularda değişmiştir.