Su buharı-uçucu organik madde karışımlarının gözenekli ortamlarda difüzyon ve adsorpsiyonunun incelenmesi

ÖZET Yüksek Lisans Tezi SU BUHARI-UÇUCU ORGANİK MADDE KARIŞIMLARININ GÖZENEKLİ ORTAMLARDA DİFÜZYON VE ADSORPSİYONUNUN İNCELENMESİ Mehmet KALENDER Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı 2003, Sayfa 130 Bu çalışmada suda çözünen (metanol ve aseton) ve suda çözünmeyen (benzen ve toluen) uçucu organik bileşiklerin gözenekli yapıya sahip olan toprak ve zeolitteki dinamik davranışları tek pelet moment tekniği ile incelenmiştir. Bu amaçla bir taraflı tek pelet adsorpsiyon hücresi kullanıldı. Dinamik tek pelet deneyleri toplam gözenekliliği 0.49 peletler kullanılarak 1 arm basınçta 30-70 °C sıcaklık aralığında yürütüldü. Çalışılan izleyicilerin toprak ve zeolit peletlerindeki sıfırına momentlerinin değerlendirilmesi ile tersinir adsorplandığı görülmüştür. İlk aşamada 30-70 °C sıcaklık aralığında yapılan kuru peletlerdeki deneylerde izleyicilerin adsorpsiyon denge sabiti ve etkin difüzyon katsayısı birinci mutlak ve ikinci merkezi momentlerin değerlendirilmesi ile hesaplanmıştır. Kullanılan her iki pelette de izleyicilerin adsorpsiyon katsayıları sıcaklıkla azalmıştır. Adsorplanma derecesi toprakta metanol-aseton-benzen-toluen sırasında zeolitte ise metanol-toluen-benzen-aseton sırasında azalmaktadır. İzleyicilerin her iki peletteki etkin difüzyon katsayıları ise sıcaklıkla artmıştır. Deneysel çalışmaların xmikinci kısmı toprak ve zeolit peletlerinin nemlendirilmesiyle gerçekleştirilmiştir. 30 °C da yapılan deneylerde relatif nem oranı arttıkça kullanılan izleyicilerin peletlerdeki adsorpsiyon denge sabitlerinde ve etkin difuzyon katsayılarında bir azalma görülmüştür. Bu azalmadan katı gözeneklerinde yoğuşan suyun izleyicilerin taşınım ve adsorpsiyonunu engellediği sonucuna varılmıştır. Bir uçucu organik bileşik (toluen) ile doyurulan pellette yapılan üçüncü kısım deneylerde ise pelet gözeneklerinde toluen miktarının artmasıyla metanol ve benzen adsorpsiyonunun azaldığı gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Adsorpsiyon, Uçucu Organik Bileşikler, Difuzyon, Toprak Kirliliği, Moment Tekniği, Zeolit. XIV