Süperiletken linak için elektron demet durdurucu sisteminin araştırılması ve simülasyonu

Süperiletken doğrusal elektron hızlandırıcılarında elektron demetleri, süperiletken radyo frekans kaviteler kullanılarak rölativistik hızlara ulaşabilirler. Optik kavite içindeki salındırıcı mıknatıs yapılarından geçirildiğinde elektron demeti enerjisini ışıma olarak kaybeder. Işıma optik kavitede tuzaklanarak Serbest elektron lazeri (SEL) elde edilir. Bu sırada elektron demetleri de sistemden eğici mıknatıslar yardımı ile sistemin dışına gönderilerek elektron demet durdurucusu tarafından güvenli bir şekilde etkisiz hale getirilir. Gazi Üniversitesi'nin de dahil olduğu 11 üniversitenin işbirliği, Ankara Üniversitesi koordinatörlüğünde ve Devlet Planlama Teşkilatı desteği ile yürütülen Türk Hızlandırıcı Merkezi projesi kapsamında olan Serbest Elektron Lazeri tesisinde (TARLA) kurulum çalışmaları sürdürülmektedir. Bu çalışmada, TARLA tesisinde 40 MeV enerjiye, 1,5 cm.mradyan emittansa ve 1,5 mA ortalama demet akımına sahip elektron demetlerinin durdurulması incelenmiştir. Yüklü parçacıkların madde ile etkile?meleri ayrıntılı olarak çalı?ılmı?, elektron demet durdurucu sisteminin FLUKA programı ile simülasyonu yapılmıştır. Hesaplamalar sonucunda enerji dağılımları, ikincil parçacıklar ve radyasyon dozları gözlenmi?tir. Bu bilgiler ışığında elektron durdurucu sistemin geometrik olarak tasarımı yapılmıştır.Anahtar Kelimeler : Linak, Demet durdurucu, simülasyon, TARLA tesisi