Süt dişi fizyolojik kök rezorpsiyonunda apoptozisin değerlendirilmesi

Bu çalışmada başlangıç ve ilerlemiş düzeyde fizyolojik kökrezorpsiyonu gösteren süt dişi ile genç daimi diş pulpa dokusundaapoptotik hücre ölümü ve süt dişi fizyolojik kök rezorpsiyonundaapoptozisin rolü değerlendirildi.Yaşları 7-12 arasında değişen, sistemik olarak sağlıklı 46çocuğun ortodontik ve protetik amaçlı çekilmiş 34 adet çürüksüz, başlangıçve ileri rezorpsiyon aşamalarındaki süt dişine ve 12 adet çürüksüz gençdaimi dişe ait pulpa dokusu örnekleri çalışmada yer aldı. Pulpa dokularındaapoptotik hücreleri saptayabilmek için TUNEL yöntemi ve transmisyonelektron mikroskobu kullanıldı. TUNEL yöntemi ile saptanan apoptotikfibroblast hücreleri baz alınarak çalışma gruplarına ait apoptotik indeks (AI)değerleri elde edildi.TUNEL yönteminde AI değerleri açısından gruplar arasındaistatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Pulpa bağdokusunda odontoblastlar, vasküler endotelial hücreler ve mononükleerinflamatuar hücrelerde apoptozis gözlendi. Elektron mikroskobundadeğerlendirilen pulpa dokusu örneklerinde, apoptozisin farklı safhalarındaolan çeşitli apoptotik pulpa hücrelerinde karakteristik görünüm olankromatin kondensasyonu izlendi.Başlangıç düzeyinde ve ilerlemiş düzeyde fizyolojik kökrezorpsiyonu gösteren süt dişi gruplarına ait AI değerlerinin genç daimi dişgrubuna ait değerlerden farklılık göstermemesi, apoptozisin fizyolojik veprogramlı bir olay olan süt dişi kök rezorpsiyonundan bağımsız olarakpulpa hücre populasyonunun regülasyonunda yer alan bir mekanizmaolduğunu ortaya koymaktadır.Anahtar Sözcükler: Apoptozis, süt dişleri, diş pulpası, fizyolojik kökrezorpsiyonu, TUNEL yöntemi, transmisyon elektron miktoskobu.