Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) desteklerinin kırsal kalkınmadaki rolü: Burdur ili örneği

Bu tez çalışmasında, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarından itibaren, beş yıllık kalkınma planlarında ve Ulusal Kırsal Kalkınma Stratejileri'nde (UKKS) kırsal kalkınmaya yönelik destek kalemleri incelenmiştir. Bu yönüyle bu tez çalışmasının amacı, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu'nun (TKDK) kurulması ile birlikte, kırsal kalkınmaya yönelik desteklerin hangi başlık ve hangi alanlarda olduğunu göstermektir. Bu amaçla tez çalışmasında, TKDK destekleri kapsamında kurulan Burdur İl Koordinatörlüğü'nün, Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı Kırsal Kalkınma (Instrument for Pre-Accession Assistance for Rural Development [IPARD]) desteklerinin IPARD I, IPARD II ve IPARD III kapsamında kırsal kalkınma ile ilgili desteklerin hangi konularda olduğu ve ne kadarlık bir hibe desteğinin sağlandığı araştırılmıştır. Bununla birlikte çalışmada aday ülke Türkiye'nin, Avrupa Birliği kırsal kalkınma hibe desteklerinin dağıtımından, ödenmesinden ve takibinden sorumlu kurumu olan TKDK'nin, hangi illerde kurulduğu ve IPARD desteklerinin hangi sektörleri kapsadığı incelenmiştir. Çalışma sonucunda, TKDK tarafından tamamlanan 25.904 projenin olduğu, toplamda 1.94 Milyar Avro hibe desteğinin verildiği, 25.904 projenin toplam yatırım tutarının ise 4,1 Milyar Avro olduğu görülmüştür. Bu desteklerle toplamda 105.728 kişiye istihdam sağlandığı verisine ulaşılmıştır. 25.904 projenin 14.540 yatırımcısının genç yatırımcı (40 yaş altı) olduğu ve 7.263 yatırımcının ise kadın yatırımcı olduğu tespit edilmiştir. TKDK yatırımcıları açısından TKDK Burdur İl Koordinatörlüğü olarak, fesih edilen ve ret olunan projeler hariç olmak üzere, toplam 517 proje sözleşmesinin imzalanmış ve biten projeler için yaklaşık olarak 37.839.808 Avro tutarında bir hibe ödemesinin yapıldığı, devam eden projeler için ise proje uygulamasına müteakip ödemesinin yapılacağı sonucuna ulaşılmıştır. Burdur İl Koordinatörlüğünün hibe destekleri ile hayat bulan 517 projenin 255'i genç yatırımcı ve 151'i de kadın yatırımcıdan oluşmaktadır. Ayrıca bu yatırımlarla 1.369 kişiye de istihdam sağlanmıştır. IPARD I sürecinde TKDK Burdur İl Koordinatörlüğü olarak alınan projelerin sayısının 287 olduğu, IPARD II döneminde ise bu sayının 195 olarak gerçekleştiği görülmüştür. IPARD III süresince şuana kadar da 35 proje alınmıştır.