Taşıtlarda kullanılan fren balata malzemelerinde tanecik boyutunun frenleme performansı üzerine etkisinin deneysel olarak araştırılması

Başta Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Uluslararası Çalışma Konferansı (ILO)' gibi uluslararası örgütler asbestin türlerinin çevre ve insan sağlığı üzerine olan olumsuz etkilerinden dolayı tüm sektörlerde kullanımına son verilmesi çağrısında bulunmuşlardır. Bunun ötesinde asbestli balata imalatı ve kullanımı yasaklanmıştır. Bu amaçla asbestsiz balata geliştirilmesi ile ilgili literatürde ticari ve akademik amaçlı yapılmış pek çok çalışma bulunmaktadır. Literatürde yaygın olarak kompozit balataların malzeme içeriği, üretimi, maliyeti, frenleme performansları, mekanik özellikleri gibi konulara rastlanmaktadır. Gelişen dünyada teknolojiyle birlikte taşıt araçlarının çalışma şartları daha da zorlaşmaktadır. Bu sebeple frenleme esnasında balata yüzeylerinde birim alana karşılık sönümlenmesi gereken enerji miktarı artmakta ve balata yüzey alanları küçüldüğünden çalışma sıcaklıkları malzeme komponentlerinin sınırlarını aşmaktadır. Bu şartlar altında aracın emniyetli olarak yavaşlatılabilmesi veya tamamen durdurulabilmesi için yük, çalışma şartları gibi parametreler dikkate alınarak balata malzeme içeriğinin dizaynı yapılmalıdır. Bu tez çalışmasında toz haldeki Alümina (50 µm, 75 µm ve 125 µm) ve Cashew (50 µm, 75 µm ve 125µm) ile birlikte kullanılan dolgu ve sürtünme malzemelerinin parçacık boyutları değiştirilerek malzemelerin karıştırılması, ön şekillendirmenin yapılması ile presleme gibi bir dizi üretim süreçlerinden elde edilen numunelerin frenleme performansı, mekanik ve tribolojik özellikleri incelenmiştir. Elde edilen numuneler için balata malzemesi olarak en uygun parametreler tespit edilmiştir.