Ürdün'de vergi çabaları: Dış yardımlar vergi gelirlerini azaltılıyor mu

Gelişmiş ülkelerin ekonomilerine karşılık, daha düşük vergi eforuna (toplam vergi gelirlerinin gayri safi yurtiçi hasılaya oranı) sahip çoğu gelişmekte olan ülkeler, dış yardıma bağımlı ülkeler olarak görülmektedir. Bunun bir sonucu olarak ilgili literatürde dış yardımın, vergi eforuna olası etkilerini araştıran çalışmalar ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda, hükümete olan güven seviyesinin vergi uyumunu etkilemede önemli bir belirleyici faktör olduğu ve bu faktörün vergi eforunu da etkilediği tartışılmaktadır. Bu tez diğer olası faktörleri de göz önünde bulundurarak dış yardımların vergi gelirlerine olan etkisini Ürdün özelinde ampirik olarak incelemektedir. Bu çalışma için Ürdün'ün seçilme sebebi; bahsi geçen ülkenin görece düşük vergi eforuna sahip olması (GSYİH'nın yaklaşık yüzde 15'i) ve aynı zamanda uzun bir süredir yüksek miktarlarda dış yardım almasıdır. Buna ek olarak, bu tez Ürdün hükümetine olan güvenin belirleyici faktörlerini de incelemektedir. 1983-2016 zaman aralığı baz alınarak yapılan, zaman serisi ekonometrik analizlerden çıkan sonuçlar dış yardımın vergi gelirlerine olan etkisinin negatif olduğunu işaret etmektedir. Ürdün'ün "dış yardım laneti" olarak tanımlanan duruma yakalandığı gözlemlenmektedir. Dahası, logit model kullanarak yapılmış olan ampirik analizler; devlet okullarına ve hastanelerine duyulan memnuniyetin kişinin hükümete güvenme ihtimalini artırdığını göstermektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, Ürdün hükümetinin donör ülkelerle anlaşarak şartlı yardım almasının; dış yardım lanetinden kurtulması için bir yol olabileceği tavsiye edilmektedir.