Tek parti döneminde ülkemizdeki çocuk dergilerinde yurttaşlık bilincinin geliştirilmesi

Günümüzün siyasal ve ekonomik kosulları, bireyleri ulus ?devleti sorgulamaya itmektedir. Söz konusu kosullarda yükselen günlük kültür, küresel yurttaslıgı öngörmektedir. Ekonomik anlamda egemenligin olmadıgı bir ag sistemi içinde yurttaslık olanaksızdır. Yurttaslık kavramı, çagdas anlamını ulus devletlesme sürecinde kazanmıstır. Osmanlı Devleti'nde yurttaslık anlayısı gelismemistir. Ülkemizde cumhuriyetin ilanı ile ivme kazanan çagdaslasma sürecinde, tebaanın yerini, hak ve ödevleri tanımlanan yurttaslar almıstır. Bu çalısmada, genç Türkiye Cumhuriyeti'nde bireylerin topluma yurttas olarak katılımı sürecinde çocuk dergilerinin katkısı arastırılmıstır. Ulus, devlet, cumhuriyet, yurttaslık bilincinin olusturulmasında temel kavramlardır. Bu kavramların esliginde çagdas uygarlık düzeyine erismede kültürün ulusal niteligi büyük önem tasır. Ülkemizde Harf Devrimi genis yıgınların hızla okuma yazma ögrenmesini olanaklı kılmanın yanı sıra, Türk dili ve kültürünün Arap kültürünün etkisinden kurtarılmasını amaçlamıstır. Bu kapsamda, Osmanlı döneminde batılılasma zorunlulugunun uzantılarından olan ve on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında baslayan gazete ve dergi yayıncılıgından da yararlanılmıstır. Zamanla, bilim ve kültürdeki olusum ve birikimde daha etkin ve belirleyici nitelige bürünen dergiler, cumhuriyetin ilk yıllarında, ilkögretim çagındaki çocuklar için çesitlilik göstermistir. Arastırmada yeni Türk Alfabesi ile yayınlanmıs çocuk dergileri incelenmistir. Kurumsallıga yönelimin bilinçli arttıgı tek parti döneminde yurttasların paylasabildikleri de çesitlenmistir. Dönemin çocuk dergileri bilgi paylasımının saglandıgı egitsel medya niteligindedir. Çocuk dergileri, toplumsal kazanımlar gözeterek, gelistirilme sürecindeki kültürün belleticisi ve koruyucusu islevini kazanmıslardır.