Teknoloji kabul modeli çerçevesinde internet üzerinden alışveriş davranışının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin internet üzerinden satın alma davranışlarının nelerden etkilendiğini belirlemektir. Tüketicilerin internetten satın alma davranışını ölçmek için, Davis (1989) tarafından geliştirilen Teknoloji Kabul Modelinden faydalanılmıştır. Teknoloji Kabul Modeli'nde yer alan algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, tutum ve niyetin internetten satın almayı etkileyip etkilemediği belirlenecektir. Modelde dış değişken olarak yer alan; güven, eğlence, kolaylaştırıcı koşullar, sosyal yenilikçilik ve fonksiyonel yenilikçilik faktörlerinin algılanan fayda ve algılanan kolaylık üzerindeki etkisi de ortaya konulacaktır. Ayrıca, katılımcıların demografik özelliklerine göre teknolojiyi kabul etmeleri farklılık gösterip göstermediği de belirlenecektir. Bu amaç doğrultusunda, Davis'in (1989) Teknoloji Kabul Modelinde kullanmış olduğu ölçek esas alınmıştır. Araştırma, İnönü Üniversitesi iç paydaşları olarak kabul edilen, çalışanlar ve öğrencilerden 700 kişiye yüz yüze anket uygulaması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda; katılımcıların yaş ve gelirlerine göre teknolojiyi kabul etme tutumlarının farklılıklar gösterdiği, ancak katılımcıların cinsiyetleri, mesleki durumları, öğrenci olup olmamaları gibi özelliklerinin teknolojiyi kabul etmeye yönelik tutumlarını etkilemediği görülmüştür. Katılımcıların internet üzerinden alışveriş yapmaya duydukları güvenin, internet üzerinden alışveriş yapmaktan duydukları hazzın, internetten alışverişin kolaylaştırıcı koşullarının, algıladıkları faydanın ve kullanım kolaylığının internetten satın alma davranışını etkilediği tespit edilmiştir. Katılımcıların sosyal ve fonksiyonel yenilikçiliğe sahip olmaları, teknolojiyi kabul etmeye yönelik algıladıkları faydayı ve kullanım kolaylığını etkilemektedir. İnternetten alışverişe yönelik algılanan faydanın satın alma niyetini etkilediği saptanmıştır.