Testis torsiyonunda timokinonun Nrf2 ekspresyonu üzerindeki etkisi

Testis torsiyonu, spermatik kordun kendi etrafında dönmesiyle birlikte kan akışının ciddi şekilde azalmasına ya da tamamen durmasına yol açan acil ürolojik durumdur. Testiküler torsiyon-detorsiyondan kaynaklanan iskemi ve reperfüzyon (I/R) testis hasarına neden olur. İskemik/reperfüzyon (İ/R) hasarı ise organa giden kan akımının azalması ve bunu reperfüzyonun takip etmesi sonucu oluşan patolojik bir olaydır. Testis dokusu, spermatogenez sürecinin sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için oksidanlara karşı belirli savunma mekanizmalarına sahiptir. Ancak bazı iç (endojen) ve dış (eksojen) faktörlerin bu dengeyi bozarak oksidatif stres oluşumuna yol açtığı bilinmektedir. Nükleer faktör eritroid 2 ile ilişkili faktör 2 (Nrf2), redoks dengesinin ana düzenleyicisidir ve çeşitli hücre streslerine yanıt verir ki oksidatif stres en iyi bilinenidir. Nrf2'nin koruyucu etkilerini göstermek ve ROS üretimini azaltmak için nükleer translokasyona uğraması gerekir. Timokinon (TQ) çörek otunun (Nigella sativada L.) uçucu yağının ana etken maddesidir. Timokinon antiinflamatuar antidiyabetik ve analjezik özellikler dahil olmak üzere çok yönlü farmakolojik özelliklere sahip doğal bir bileşiktir. Bununla birlikte oksidatif stresin baskılanmasında da potansiyel bir rol oynadığı bildirilmektedir. Biz de bu çalışmayla, sıçanlarda testiküler iskemi reperfüzyon hasarına karşı antioksidatif özelliklere sahip olan timokinonun Nrf2, mTOR, PTEN ekspresyonu üzerinden koruyucu etkinliğinin olup olmadığını göstermeyi amaçladık. Erişkin Wistar erkek sıçanlar 5 gruba ayrıldı. Kontrol (n=6), Sham (n=6), Timokinon (n=6), Torsiyon/Detorsiyon (n=6), Timokinon + Torsiyon/Detorsiyon (n=6). Bu çalışmada torsiyon/detorsiyon modeli uygulanacak sıçanlara timokinon 7 gün boyunca intraperitoneal yolla verildi. 7.günün sonunda, sıçanların sol testisleri 720° döndürülerek 2 saat süreyle iskemik duruma getirildi; ardından testisler tekrar 720° çevrilerek 3 saat boyunca reperfüzyon sağlandı. Reperfüzyon süresinin bitiminde, tüm sıçanların, sağ ve sol testisleri çıkarılarak histolojik inceleme amacıyla değerlendirildi. İncelemelerde Johnsen skorlama sistemi ve immünohistokimyasal H-skor yöntemi kullanılarak seminifer tübüllerin spermatogenik aktivitesi ve Nrf2, mTOR ekspresyon düzeyleri kantitatif olarak değerlendirildi. Histolojik analiz sonuçlarına göre torsiyon/detorsiyon grubunda, Johnsen skoru anlamlı derecede düşerken tedavi grubunda bu skorun belirgin şekilde yükseldiği gözlendi. Aynı şekilde Nrf2 ve mTOR boyanma yoğunluğu da torsiyon grubunda arttı, tedavi uygulanan grupta ise ekspresyon düzeyi torsiyon grubuna göre anlamlı şekilde azaldı. Bu sonuçlar doğrultusunda timokinon, antioksidatif mekanizmalar üzerindeki düzenleyici rolü sayesinde fertilitenin korunmasında potansiyel bir tedavi ajanı olarak değerlendirilebilir. Anahtar Sözcükler: Rat, Testis, Torsiyon/Detorsiyon, Timokinon, Nrf2