Timolün Türkiye'den izole edilen Leishmania tropıca üzerine antıleıshmanıal etkisi

Amaç: Kutanöz leishmaniasis (KL), Leishmania türü protozoon parazitlerin oluşturduğu, deride uzun süren nodülo-ülseratif yaralarla seyreden atrofik skarlarla iyileşen bir hastalık tablosudur. KL tedavisinde kullanılan ilaçların maliyetinin ve toksik etkisinin yüksek olması ile kullanılan ilaçlara karşı direnç gelişmesi gibi nedenler tedavide kullanılabilecek etkili antileishmanial aktiviteye sahip, aynı zamanda konakçı hücrelerin adaptif bağışıklık sistemini uyaran yenilikçi terapötik ajanların araştırılması gerektiğini düşündürmüştür. Bu çalışmada, timol etken maddesinin Türkiye'den izole edilen Leishmania tropica'ya karşı in vitro ve ex vivo deneysel modellerde antileishmanial etkinliğinin ve immünomodülatör özelliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Manisa ilimizden KL'li bir hastadan izole edilen ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazit Bankasında saklanan Leishmania izolatı, ITS1 problu gerçek zamanlı PCR testi uygulanarak yapılan tür tayini sonucunda Leishmania tropica (MHOM/TR/2012/CBCL-LT) olarak saptanmıştır. Timol etken maddesinin sitotoksik aktivitesi (CC50) CellTiter-Glo yöntemi ile in vitro antipromastigot aktivitesi ise (IC50promastigot) CellTiter-Glo ve hemositometri yöntemleriyle saptanmıştır. Timolün ex vivo antiamastigot aktivitesi (IC50amastigot) Giemsa boyalı preparatların mikroskobik incelenmesi ve parazit kurtarma ve dönüştürme deneyi ile belirlenmiştir. Sitokin sekresyonları (IFN-γ, IL-4, IL-10 ve IL-12) ise ELISA yöntemiyle değerlendirilmiştir. Elde edilen CC50, IC50promastigot ve IC50amastigot değerleri kullanılarak seçicilik indeks (SI) değerleri hesaplanmıştır. Bulgular: Timol etken maddesinin CC50 değeri 160,7 μM/mL olup sitotoksik aktivite göstermemiştir. L. tropica promastigotları üzerine in vitro antileishmanial aktivitesi (IC50promastigot) 79,41 μM/mL, L. tropica amastigotları üzerine ex vivo antileishmanial aktivitesi (IC50amastigot) 105,2 μM/mL olarak saptanmıştır. CC50, IC50(promastigot) ve IC50(amastigot) değerleri kullanılarak hesaplanan SI değerleri; L. tropica promastigotları ve amastigotları için sırasıyla 2,02 ve 1,53 olarak belirlenmiştir. Ayrıca L. tropica ile enfekte THP-1 makrofaj hücrelerine kıyasla timol etken maddeleri uygulanan enfekte THP-1 makrofaj hücrelerinde IFN-γ ve IL-12 sitokinlerinde bir artış gözlenirken, IL-4 ve IL-10 sitokinlerinde bir azalış gözlenmiştir. Sonuçlar: Timol bileşiğinin Leishmania tropica'ya karşı antileishmanial aktivite göstermesi, timolün klinik kullanımda potansiyel bir ajan olarak daha fazla araştırılması için uygun bir aday olduğunu göstermektedir. Timolün immünomodulatör özellikleri, timolü leishmaniasis tedavisinde yeni ve etkili bir seçenek olarak öne çıkarmaktadır. Bu durum leishmaniasis tedavisinde kullanılabilecek yeni ilaçların geliştirilmesinde önemli ve umut verici bir adım olarak değerlendirilmektedir.