Tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanlarda karbonhidrat sayımının HbA1c düzeyi üzerine etkisi

Bu çalışmada, tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanlara karbonhidrat sayımı eğitimi verilmesinin, bu yönteme uyum sağlama ve HbA1c düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan araştırma Diyarbakır ilinin Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Çocuk Endokrin Polikliniği'nde takipli insülin tedavisi ve karbonhidrat sayımı ile diyet tedavisi alacak olan, 27'si (%62,7) kız, 16'sı (%37,2) erkek olmak üzere tip 1 diyabetli 43 çocuk ve adölesan ile yürütülmüştür. Diyabetlilere ait demografik bilgiler, diyabet yönetimi ile ilgili bilgi ve uygulamalar literatüre dayanarak hazırlanan tanımlayıcı veri toplama formu ile alınmıştır. Diyabetli bireylerin vücut ağırlığı ve boy uzunluğu ölçülmüş, WHO 2007 Anthroplus aplikasyonu ile değerlendirilmiştir. Katılımcılara 3 aşamadan oluşan karbonhidrat sayımı eğitimi verilmiş, eğitim sürecinde katılımcılarla 4-6 kez görüşme sağlanmıştır. Eğitim sonrasında karbonhidrat sayımı uyum ve becerilerini ölçmek amacıyla öğün içeriği ve insülin dozu hesaplama formu uygulanmıştır. Çalışmanın başlangıcında ve çalışma sonlandırıldığında katılımcıların HbA1c değerleri hasta dosyalarından alınmıştır. Çalışma sonunda elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildiğinde; karbonhidrat sayımı uygulamanın HbA1c değerlerinde azalma sağladığı görülmüş ancak istatistiksel olarak önemli bir sonuç elde edilmemiştir (p>0,05). Ancak analizler sonucunda, dışarıda yemek yeme sıklığı ve mutfakta hassas tartı kullanımı ile HbA1c değerleri arasında önemli bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Çalışmaya katılan tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanların büyük bir çoğunluğu karbonhidrat sayımı eğitiminde üçüncü basamağa geçememiş ve dolayısı ile HbA1c değerlerinde önemli bir değişiklik bulunmamıştır. Yapılan çalışma sonucunda, çalışmanın yapıldığı bölgede diyabet farkındalığı ve tedavi bilincinin arttırılması gerektiği görülmüştür.