Tosya'da tasavvuf kültürü

Tosya bilinen tarihiyle 611/1215 yılından bu yana İslam hakimiyetindedir. O tarihten günümüze kadar birçok sûfi bu belde de yaşamış, hayatlarını İslam nizamına göre düzenlemişlerdir. Tosya tarihi süreçte: Halvetiyye, Kadiriyye, Zeyniyye, Nakşibendiyye gibi tarikatların faaliyet gösterdiği bir yer olmuştur. Bu tarikatların meşayıhı Tosya'da birçok âlim, devlet büyüğü, sanatkâr kimselerin yetişmesine öncü olmuşlardır. Tarikat büyükleri birçok ilmî ve ahlâkî eserlerin yanı sıra tekke, cami, hamam gibi nice yapıları da inşa ederek Tosya'nın sosyal müesseslerine katkı sağlamışlardır. Bu tezin ana gayesi Tosya'da yaşamış tasavvuf büyüklerinin hayatını, eserlerini ve silsilelerini araştırmak ve incelemektir. Bu gayeye uygun olarak Tosya'da yaşamış tarikatların genel özellikleri, şeyhleri, dervişleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu eser bir giriş ile üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Tosya'nın genel tarihi, ikinci bölümde tasavvuf konu edinilmiş, üçüncü bölümde ise Tosya'da faaliyet göstermiş tasavvuf tarikatları ana hatları ile incelenip, bu tarikatların meşâyıhının hayatları, silsileleri ve eserleri ile menkıbeleri ele alınmıştır.