Tunceli (merkez) karbonatlı kaynak çökellerinde (Tufa/Traverten) sedimantolojik ve jeokimyasal incelemeler

Bu çalışma kapsamında, Tunceli il merkezi ve yakın çevresinde konumlanan karasal karbonatların (kaynak çökelleri) sedimantolojik, petrografik ve jeokimyasal bulgulardan elde edilen verilerin ilişkilendirilmesi ile; çalışılan karbonatların oluşum mekanizmalarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu karbonatlar Dinar ve Munzur vadi kenarları boyunca oluşmuştur. Dolayısıyla çalışma alanı iki bölgeye (Dinar ve Munzur) ayrılmıştır. Bu tez çalışması ile, Dinar karasal karbonatlarında üç depolanma ortamı belirlenmiştir. (i) havuz ortamında; dalgalı laminalı stromatolit, kalkerli laminer kabuk, (ii) baraj (engel) ortamında; fitobağlamtaşı, domal onkoidal stromatolit, (iii) yüksek eğimli yamaç ortamında; domal onkoidal stromatolit, domal onkoidal olmayan stromatolit litofasiyesleri gözlenmiştir. Munzur karasal karbonatlarında üç depolanma ortamı belirlenmiştir. (i) şelale (waterfall) ortamı, (ii) yamaç ortamında; kristalin kabuk, çimentotaşı, fenestral gözenekli tanetaşı ile sarılımlı taneler içeren tanetaşı, (iii) yamaç önü ortamında ise fito tanetaşı ve istiftaşı litofasiyesleri ayırtlanmıştır. Dinar ve Munzur karbonatlarının element analizi sonuçları birbirlerinden farklı değerler sergilemiştir. Munzur karbonatlarında ağır metal konsantrasyonu Dinar karbonatlarına göre çok yüksek değerler göstermiştir. Dinar ve Munzur karbonatlarının benzer sonuçlar gösterdiği analiz sonuçlarına göre; δ18O ve δ13C duraylı izotop ve toplam organik karbon analizi neticesinde bu çökellerin inorganik kökenli karbonatlar olduğu belirlenmiştir. 87Sr/86Sr izotop analiz sonuçlarına göre bu kayaçları oluşturan akışkanın rezervuar kayası Kretase yaşlıdır. 18O(SMOW) (+19 ila +21) değerleri bu kayaçları oluşturan akışkanın rezervuar kayasının sedimanter kökenli kayaçlar olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelime: Tunceli, akarsu sistemi, fasiyes, karasal karbonat, jeokimya