Tunceli Uzunçayır Baraj Gölü'nde kerevit pinter ağlarının seçiciliğinin avcılık çalışmalarıyla araştırılması

Bu çalışmada da Tunceli Uzunçayır Baraj Gölünde kerevit pinter ağlarının av seçiciliğinin araştırılması amaç edinilmiştir. Pinterlerin bırakılarak avlama çalışmalarının yapıldığı alan (39°01ʹ04ʺ K, 39°30ʹ07ʺ D) Tunceli İli'nin batısında yer alan Uzunçayır Baraj Gölü Aktuluk bölgesidir. Avcılık boyunca pinterler kıyıya paralel olarak atılmıştır. Araştırmada, 100 adet 17 mm göz açıklığında rombik ağlarla donatılmış tek girişli çift venterli, ilki yarım daire şeklinde, diğerleri yuvarlak 5 çember üzerine giydirilmiş kerevit pinterleri kullanılmıştır. Pinterler tesadüfi olarak seçilen istasyonlarda 1 Haziran – 1 Ağustos 2024 tarihleri arasında 15 günde bir yemsiz olarak tekrarlı bırakılmış ve kontrol edilmiştir. Araştırma suresince 5 defa saha çalışmasına çıkılmış olup, çalışmalar esnasında; sıcaklık ölçümleri su yüzeyinin 1,5 m derinliğinde yapılmıştır. Avcılık sonucunda pinter ağlarıyla 18 erkek ve 2 adet dişi kerevit (Pontastacus leptodactlus, Eschscholtz, 1823) yakalanmıştır. Bu çalışma öncesinde gölde kerevit valığı bildirilmemiştir ve bu çalışma Uzunçayır Baraj Gölü'nde kerevit olduğuna dair ilk rapordur. Yakalanan dişi kerevitlerin abdomenlerinin altında yumurta taşıdıkları görülmüştür. 18 adet erkek kerevitten 6 tanesinin yasal avcılık boyu olan 10 cm toplam boydan büyük olduğu, 12 tanesinin ise yasal avcılık boyundan küçük olduğu tespit edilmiştir. Ağırlık dağılımları incelendiğinde en küçük erkek kerevitin 18 g ve en ağır erkek kerevitin ise 93 g olduğu belirlenmiştir. Dişi kerevitler ise en küçük kerevitin 30 g ve en ağır kerevitin 35 g olduğu belirlenmiştir. Pinterlerle yakalanan kerevitlerin boy-ağırlık ilişkisi, bireylerin boy uzunluğu-yaş canlı ağırlık ilişkisi olarak linear regresyon analizi ile logaritmik olarak incelenmiştir. R değerlerine bakıldığında erkek kerevitler boy ve ağırlık arasında güçlü, dişi kerevitlerde ise çok güçlü bir ilişki bulunmuştur. Her iki eşey grubunda da negatif allometrik büyüme gözlemlenmiştir. Bu çalışmada gölde yaşayan hedef dışı av olarak 12 adet Capoeta trutta, 14 adet Achantobrama marmid, 1 adet Chondrostoma regium, 2 adet Lusiobarbus mystaceus ve 1 adet Cyprinion macrostomus türü toplam 30 adet balık yakalanmıştır. Pinter ağları ile yakalanan balıkların boy-ağırlık ilişkisi, bireylerin boy uzunluğu-yaş canlı ağırlık ilişkisi olarak linear regresyon analizi ile logaritmik olarak incelenmiştir. C. trutta ve L. Mystaceus türü balıkların R değerlerine bakıldığında boyları ile ağırlıkları arasında kuvvetli bir ilişki bulunmuştur. A. marmid'in türü balıklarda ise boy ile ağırlık arasında çok zayıf bir ilişki bulunmuştur. Çalışmalarda kerevit pinterlerinde 2 adet yengeç yakalanmıştır. Yapılan makro inceleme sonucunda yengeçlerin ikisinin de erkek olduğu belirlenmiştir. Çalışmalarda Doğu Anadolu'da su sistemlerinde çokça bulunan erkek bir Mauremys sp. tatlısu kaplumbağasının yakalandığı tespit edilmiştir. Kaplumbağa pinter ağından çıkamadığı için havasızlıktan boğularak ölmüş halde bulunmuştur. Kaplumbağanın yapılan ölçüm ve tartımları sonucunda 35 cm uzunluğunda ve 945 g ağırlığında olduğu belirlenmiştir.