Türk edebiyatında İslamcı mizah: Ömer Faruk Dönmez romanları

Cumhuriyet tarihinde mizah dergileri incelendiğinde, İslamcı bir mizah geleneğinin varlığından söz edilmesi mümkün görünmemektedir. 2000?li yıllara gelindiğinde ise, genel siyasal eğilimlerin de etkisiyle bu yönde bir mizah üretiminin başladığı gözlemlenmektedir. Cafcaf mizah dergisi ve bu derginin yazarlarının İslamcı mizah özellikleri taşıyan edebî üretimleri, bu alanda örnek olarak incelenebilecek ürünlerdir. Yakın döneme kadar yan yana görülmesi pek mümkün olmayan din ve mizah olgularının, İslami duyarlılıkları yüksek bir iktidar döneminde bir mizah dergisi bünyesinde yan yana gelmesi ve bu yayının sürekliliği bir tesadüf olarak değerlendirilemez. Genellikle iktidarı eleştiren bir söylem olarak belirlenen mizah, 2000?li yıllarda Türkiye?de İslamcı mizah özelinde, iktidarı destekleyen bir niteliğe bürünmüştür. Bu çalışmanın amacı, Türkiye?de oluşan bu alternatif mizahı, özelliklerini ve işlevini, iktidar ve yarattığı söylem pratikleri ile ilişkisi bağlamında incelemektir. Bu çerçevede, 2007 yılından bu yana üretimde olan Cafcaf mizah dergisi ve yazarlarından Ömer Faruk Dönmez?in, Hamza (2012) ve Bir Yobazın Günlüğü (2013) adlı romanları bu ilişkiyi ortaya koymak açısından önemli örnekler olarak seçilmiştir. Bu metinler incelendiğinde, bu türden kültürel ürünlerin edebî kaygılardan öte, İslamcı ideolojinin bir aracı olarak konumlandırıldığı, hâkim siyasal eğilimi ve bu eğilimin günlük yaşam pratikleri üzerinde kurduğu egemenliği yansıttığı görülmektedir.