Türk toplumunda Arteria facialis varyasyonları, referans noktalara uzaklığı ve belirli noktalardaki çapının üç boyutlu BT anjiyografi ile değerlendirilmesi

Giriş: A. facialis, çene ve yüz bölgesinin arteriyel beslenmesinden sorumlu ana damardır. Bu arterin varyatif seyrinin bilinmesi, yüz bölgesine yapılan intraarteriyel dolgu enjeksiyonu gibi klinik uygulamalar sonrası komplikasyonların önlenmesi açısından fazlaca önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Türk toplumunda 3D BT görüntülerinde a. facialis'in anatomisini incelemek ve yüz bölgesine yapılacak işlemlerde oluşabilecek komplikasyonlara karşı elde edilen veriler ışığında klinisyenlere kılavuz oluşturmaktır. Yöntem: Çalışmaya 18 ile 65 yaş arası 72 erkek, 38 kadın olmak üzere 110 birey dahil edildi. Çalışma olguları Fuji PACS'tan Syngo.via (software version syngo.via VB30A_HF06, Siemens, Germany) iş istasyonuna yüklendi. İncelenen BT Anjiyografi görüntüleri üzerinden a. facialis'e ait çeşitli parametreler değerlendirildi. Bulgular: A. facialis tipleri sağda 13 solda 5 adet tip 1, sağda 92 solda 87 adet tip 3, sağda 1 solda 1 adet tip 4 ve sağ tarafta 2 adet tip 5 tespit edildi. Tüm tiplerde sağ ve sol taraflar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,001). A. facialis'in ala nasi inferior'una, canthus medialis'e, orbita orta noktasına olan uzaklıkları ve arterin mandibuladan çıkış noktası ile comissura labiorum arasındaki mesafe ölçümlerinde sağ ve sol taraflarda anlamlı farklar gözlendi (p=0,042, p=0,010, p=0,005, p<0,001). Bununla beraber a. facialis'in sulcus nasolabialis'e göre seyri incelendi. Buna göre sağda 82 solda 77 medialde seyreden, sağda 13 solda 6 lateralde seyreden, sağda 7 solda 6 medialden laterale doğru, sağda 7 solda 8 lateralden mediale doğru geçen tip görüldü. Tüm tiplerde sağ ve sol taraflar arasında ve sağ-sol simetrileri arasında anlamlı farklar bulundu (p<0,001). Derinlik ölçümlerinde sulcus a. facialis'te deri-arter arası mesafe ve ala nasi'nin inferior'u seviyesinde kemik-arter arası mesafe sağ ve sol taraflar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,001, p=0,021). Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda a. facialis varyasyonlarının ve sıklıkla uygulama yapılan bölgelerdeki derinliğinin bilinmesi klinisyenlere işlem sırasında güvenlik sağlayacağı düşünülmektedir. Ek olarak derinlik ölçümlerinin radyolojik yöntemlerle yapılabilmesi kadavra çalışmaları için gereken sürenin minimum düzeye indirgenmesi açısından da değerlidir.