Türkçe tiyatro metinlerinde iletişim fiilleri

İnsanlar dil içi ve dil dışı göstergeleri kullanarak birbirleriyle ya da başka varlıklarla iletişim kurarlar. Bu iletişimin büyük oranda dil içi unsurlar kullanılarak yapıldığı görülmektedir. Bunları gösteren temel dil ögelerinden biri iletişim fiilleridir. Fiil sınıflandırmalarında önemli bir grup oluşturan iletişim fiilleri anlamsal olarak iletişim ifade eden fiilleri kapsamaktadır. Günlük konuşma dilinde ve yazılı metinlerde kendine sıkça yer bulmakta ve söz varlığının önemli bir ögesi olarak dikkat çekmektedir. İletişim fiillerinin çokça görüldüğü metin türlerinden biri tiyatro metinleridir. Tiyatro, toplumu yansıtan ve iletişimin kendine açık bir yer bulduğu edebî bir türdür. İletişim fiillerinin çeşitliliğini görebilmek, sıklık ve dağılım oranlarını tespit edebilmek adına tiyatro metinleri zengin veri barındırır. Bu bakımdan çalışmada Türk edebiyatının önde gelen tiyatro metinlerinden olan Haldun Taner'in kaleme aldığı "Keşanlı Ali Destanı" ve Aziz Nesin tarafından yazılan "Toros Canavarı" adlı eserler üzerinden iletişim fiilleri incelenmiş ve bu fiillerdeki çeşitlilik gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Bu eserler iletişim açısından zengin bir içeriğe sahiptir ve bu nedenle çalışmanın kapsamı bunlarla sınırlandırılmıştır. İletişim fiillerinin kendi içerisinde sınıflandırılmasında ise Ärnazarov'un tasnifi esas alınmış; ayrıca iletişim fiilleriyle ilgili başka tasniflerle ilgili bilgiler de sunulmuştur. Ärnazarov'un tasnifine göre eserlerde tespit edilen iletişim fiilleri kendi içerisinde alt başlıklara ayrılarak gösterilmiştir. Sonuç olarak elde edilen veriler tablolar hâlinde verilmiş ve iletişim fiili olarak kullanılan örneklerin sayı ve oranları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.