Türkiye'de anesteziyoloji ve reanimasyon kliniklerinde görev yapan hekimlerin 'zor havayolu' konusundaki bilgi, beceri ve uygulamalarının değerlendirilmesi

Zor hava yolu yönetimi, hastanın zarar görmesini önlemek için hızlı ve koordineli bir ekip çalışması gerektirir1. Birçok ülkede yayınlanan ulusal kılavuzlarda öneriler, zor havayolu yönetimi konusunda fikir birliği mevcuttur2. Çeşitli teknikler ve protokoller tanımlanmış ve önerilmiştir2. Kılavuzların uygulama önerilerinin kliniklerdeki karşılığı, ekipmanın mevcudiyeti, eğitimin sağlanması, becerilerin değerlendirilmesi ve prosedürlere duyulan güven hakkında çok az şey bilinmektedir3. Bu çalışmadaki amacımız ülkemizdeki anestezi hekimlerinin zor havayolu konusunda bilgi ve tecrübelerini öğrenmekti. Çalışmamızda Türkiye'deki Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dallarında görev yapan hekimlere toplam 29 soru yöneltildi. Katılımcıların demografik verilerini değerlendirmek amacıyla yaş, cinsiyet, mesleki tecrübe yılı, çalıştıkları sağlık kurumu tipi ve ünvan bilgilerine yönelik sorular, zor havayolu ile ilgili aldıkları eğitimler, zor havayolu konusundaki bilgi ve deneyimlerini öğrenmeye yönelik sorular, çalıştıkları kurumun zor havayolu hazırlığını ölçmeye yönelik sorular, covid pandemisi ve havayoluna yaklaşımla ilgili deneyimlerini öğrenmeye yönelik sorular soruldu. Bu çalışmadaki amacımız ülkemizdeki anestezi hekimlerinin zor havayolu konusunda bilgi ve tecrübelerini öğrenmekti. Bizim çalışmamızda en sık kullanılan ve en etkin kullanılan materyal videolaringoskop ve tüp değiştirici stile iken en az sıklıkla kullanılan ve en az etkin kullanılan materyal quicktraq ve diğer seçeneği idi. Araştırma görevlisi grubunda zor entübasyon için videolaringoskop materyalini daha etkin kullanım oranı uzman/öğretim üyesi grubunda anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. Kliniklerde büyük oranda zor havayolu algoritması ve zor entübasyon için hazırlanmış çanta bulunmaktaydı. Üniversite/EğitimAraştırma/Vakıf hastanesi ve Devlet/Özel hastane grubu arasında zor entübasyon için hazırlanmış çanta bulundurma oranı anlamlı (p>0.05) farklılık göstermezken, Devlet/Özel hastane grubunda çalıştığı birimde zor havayolu algoritması olma oranı anlamlı (p<0.05) olarak daha düşüktü. Covid-19'un havayolu yaklaşımı konusunda kendini olumlu etkilediğini düşünen ve düşünmeyen grup arasında zor entübasyon için hazırlanmış çanta bulundurma oranı anlamlı (p>0.05) farklılık göstermemiştir. Araştırmamızın sonucunda preoperatif değerlendirmenin öneminin bilindiği, ancak kullanılan aletler ve algoritma kullanımı konusunda bilgi eksikliği olduğu tespit edildi. Bütün anestezistlerin ulusal bir kursa katılması pek mümkün olmasa da bölgesel sağlık kuruluşlarının sahip olduğu havayolu araçları göz önünde bulundurularak, senaryo çalışmalarının yapılabildiği, ulusal dernekler tarafından desteklenen, yerel olarak verilen eğitimlerin arttırılması gerektiğini düşünmekteyiz.