Türkiye'de bağımsız idari otoriteler ve kamu ihale kurumu örneği

1970'li yıllarla birlikte değişen ekonomik, siyasal ve sosyal şartlar karşısındadünyanın pek çok ülkesinde devletin ve kamu yönetiminin yapısı, işlevleri, rolüsorgulanmaya başlanmış, Sosyal Devlet anlayışı tasfiye sürecine girerek neo liberalpolitikalara doğru bir geçiş yaşanmıştır. Bu doğrultuda gelişmiş ve gelişmekte olanülkelerde, piyasa ekonomisi model olarak yaygınlaşmış ve küreselleşmenin deetkisiyle kamu hizmetlerinin sunumunda değişimler meydana gelmiştir. Devletinekonomiye müdahalesini en aza indirme söylemi etrafında devletler, üretici olarakrol aldıkları ekonomiden çekilmişler ardından bu süreci yoğun özelleştirmehareketleri takip etmiştir. Gerçekleştirilen özelleştirmeler sonucunda devletinüretimden çekildiği birçok alanda özellikle ekonominin hassas sektörleri olarakadlandırılan bankacılık, sermaye piyasası, rekabet vb. alanlarda bu alanların doğaltekel niteliklerinden kaynaklanan piyasa aksaklıkları gerçekleşmiş ve bu aksaklıklarıortadan kaldırma, çözme işi de devlete düşmüştür. Devlet, bu nosyonu doğrultusundaartık ekonominin hassas sektörlerinde piyasa aksaklıklarının oluşmasını engellemekiçin düzenleme ve denetleme görevi üstlenmiştir. Bu görevini de bağımsız idariotoriteler adını verdiğimiz kuruluşlar vasıtasıyla sürdürmektedir.1800'lü yılların sonlarına doğru ABD'de kurulan bağımsız idari otoriteler,1970'li yıllarla birlikte gerçekleştirilen yoğun özelleştirmeler paralelinde KıtaAvrupası ülkelerinde de yaygınlık kazanmaya başlamışlardır. Türkiye'de bukuruluşlar, ülkemiz için bir dönüm noktasını işaret eden 24 Ocak 1980 kararlarınınardından başlatılan liberalizasyon ve özelleştirme hareketleri doğrultusundakurulmaya ve 1990'lı yıllarla birlikte yaygınlaşmaya başlamışlardır. BugünTürkiye'de dokuz adet örneği bulunan bağımsız idari otorite örgütlenmesi, yapısal veişlevsel özellikleri ile klasik kamu kurumlarından farklılaşmaktadır. Ülkemizdebağımsız idari otoriteler, parlamento tarafından çıkarılan yasalarla ihdas edilen, bellisektörlerde regülasyon işlevi yürüten, faaliyetlerini kendilerine tanınan bağımsızlıkiçinde yerine getiren, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir. Türkiye,bağımsız idari otorite örgütlenmesinden beklediği faydayı, yanlış kurgulanmaları ve351birbirinden büyük ölçüde farklılıklar taşımaları dolayısıyla bugüne kadar eldeedememiştir. Bu doğrultuda, ülke ekonomisi ve kalkınmasında üzerlerine düşengörevi yerine getirebilmeleri için bu kurumları etkinliklerini sağlayacak biçimdeyeniden yapılandırmak gerekmektedir.Ülkemizde yer alan bağımsız idari otoritelerden biri de Kamu İhaleKurumu'dur. Kurum, kamu alım sisteminde gerçekleştirilen yeniden yapılandırmaçalışmaları ve AB, DB, IMF gibi uluslar arası kuruluşların yönlendirmelerineticesinde 2002 yılında kurulmuş ve çalışmalarına başlamıştır. Genel düzenleyicibir bağımsız idari otorite olarak KİK, kurucu yasasıyla güvence altına alınanbağımsızlığı doğrultusunda ihale ile ilgili bütün sektörlerde düzenleme ve denetlemeyapmakta olan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişisidir. Ekonominin içindehatırı sayılır bir paya sahip olan Türk ihale sisteminde yürüttüğü faaliyetler veyaptığı çalışmalar ile Kurum, ülkemiz için vazgeçilmez niteliktedir.