Türkiye'de CO2 emisyonlarının belirleyicilerinin ölçülmesi: Bir araç değişken olarak regresyon analizi

Bu çalışma, Türkiye'deki CO2 emisyonlarının belirleyicilerini enstrümantal değişken (IV) regresyon analizi kullanarak araştırmaktadır. Araştırma, CO2 emisyonları üzerinde enerji kullanımı (ENU), nüfus yoğunluğu (PD), doğrudan yabancı yatırım (FDI) ve GSYİH büyümesinin etkisine odaklanmaktadır. Bu çalışma, GSYİH'yi endojen bir değişken olarak alırken, askeri harcama ve İKT malları ihracatını enstrüman değişkenleri olarak kullanır. Sonuçlar, farklı değişkenlerin CO2 emisyonları üzerinde farklı etkilerini ortaya koymaktadır. Doğrudan yabancı yatırım (FDI) istatistiksel olarak anlamlı bir etki göstermezken, enerji kullanımı (ENU) CO2 emisyonlarının önemli bir öngörücüsü olarak ortaya çıkar (p <0.005), bunun artışı CO2 emisyonlarında bir artışa neden olur. Benzer şekilde, nüfus yoğunluğu (PD) da CO2 emisyonları üzerinde önemli bir etki gösterir (p <0.002). Bununla birlikte, GSYİH önemli bir öngörücü olarak bulunmasına rağmen (p <0.047), CO2 emisyonları ile negatif bir ilişki gösterir. Ancak, değişkenlerin anlamlı bir endojenliğini ortaya koyan endojenlik testleri de dikkat çekicidir. Ayrıca, Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (GMM) regresyonu kullanılarak yapılan sağlamlık kontrolü de bu sonuçları doğrular. Bu bulgular, enstrümantal değişkenlerin gücünün daha fazla araştırılmasının sonuçların güvenilirliğini sağlamak açısından önemini vurgular.