Türkiye'de enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi

Enerji, üretim işlemlerinde kullanılması zorunlu bir girdi ve toplumlarınrefah düzeylerinin yükseltilmesi için gerekli bir hizmet aracı olarak, ekonomikve sosyal kalkınmanın temel taşlarından birisidir.Geleneksel enerji kaynaklarının tükenme eğilimine girdiği, enerjifiyatlarının artış göstermesinin beklendiği, enerji kullanımından kaynaklanançevre sorunlarının büyüdüğü bir dönemde enerji planlaması, özellikle enerjikaynakları kıt, ithal kaynaklara bağımlı, yetersiz döviz kaynaklarına sahipülkeler için yararlı ve zorunlu bir araç olarak görülmektedir.Diğer gelişmekte olan ülkeler gibi Türkiye'de enerji yoğun büyüyen birekonomidir ve petrol üretmeyen ülkelerdeki gibi enerji ihtiyacının büyükbölümü ithalatla karşılanmaktadır. Toplam yıllık net enerji tüketimi artış oranıyaklaşık % 5'dir. 2004 yılında tüketilen petrolün %92 `si ithal edilmekte olupbunun da toplam enerji içindeki payı % 37'dir. Dolayısıyla Türkiye artan enerjiihtiyacını karşılamak için hem arz tarafından hem de talep yönetim politikalarıtarafından gelen kısıtlarla karşı karşıyadır. Fakat bu tür politikalarda enerjitüketimi ile genel ekonomik aktiviteler arasındaki nedensellik ilişkisinebakmak gerekir. Bu çalışmada yukarıda kısaca özetlenen ekonomik ortamiçerisinde dünyada ve Türkiye'de enerji sektörünün üretim, tüketim ve rezervolmak üzere genel yapısını incelenerek, ülkemizde enerji tüketimi veekonomik büyüme arasındaki ilişki Granger nedensellik testleri ileincelenmiştir.Yapılan nedensellik testleri sonucunda ise; ekonomik büyümenin toplamenerji tüketimini, özellikle de enerji kaynaklarından petrol tüketimini artırdığıgörülmüştür. Ekonomik büyüme ile doğalgaz ve kömür sektöründe iseherhangi bir nedensel ilişkinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Elektrik kullanımının% 10 anlamlılık düzeyinde ekonomik büyümeyi artırdığı, ekonomikbüyümenin ise % 5 anlamlılık düzeyinde elektrik tüketimini artırdığı tesbitedilmiştir.