Türkiye'de halk arasında diabetes mellitus tedavisinde kullanılan arctium lappa ekstrelerinin stz ile hiperglisemi yapılmış sıçanların kan glikoz seviyelerine etkileri

Türkiye'de Arctium lappa özütleri halk tarafından diabetes mellitus tedavisi için kullanılmıştır. Bu yüzden, dekoksiyonla hazırlanmış Arctium lappa kök özütlerinin streptozotosin(STZ) ile uyarılmış diyabetik sıçanların kan glikoz seviyeleri üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık. Bu çalışmada 210-255gr ağırlığında 49 adet Wistar türü sıçan kullanılmıştır. Çalışmada ikisi kontrol olmak üzere 7 grup hazırlanmıştır. Diyabet, tek doz streptozotosinin(70mg/kg) intraperitonal uygulanmasıyla oluşturulmuştur. STZ uygulanmasından 3 gün sonra 4 gruba 14 günlük tedavi süresince oral olarak 50, 100, 250 ve 500 mg/kg/gün Arctium lappa özütü verilmiştir. Pozitif kontrol grubu olarak kabul edilen gruba, her gün oral olarak 600?g/kg/gün glibenklamid verilmiştir. Özüt verilmesinden 0.5, 1, 2, 4 ve 24 saat sonra ve 1, 5, 8, 11 ve 14. günlerde açlık kan şekerleri ölçülmüştür. Tek doz 100 ve 250 mg/kg özüt verildikten 24 saat sonra kan glikoz seviyelerinde anlamlı bir düşüş gözlenirken 500 mg/kg dozunda anlamlı bir artış gözlemlenmiştir (P<0.001). Çalışmanın sonunda 100 mg/kg dozunda görülen anlamlı düşüş (P<0.001) glibenklamid uygulanan grupla aynı düzeyde olmuştur. 500 mg/kg dozunda özüt uygulanan grupta diyabetik kontrol grubuyla karşılaştırıldığında diyabetik durum kötüleşmiştir (P<0.001). Verilerimiz Arctium lappa' nın kan glikoz seviyelerini doza bağlı olarak anlamlı bir şekilde düşürdüğünün göstergesidir. Sonuç olarak Arctium lappa özütlerinin antidiyabetik aktiviteye sahip olduğu düşünülebilir.