Türkiye'de seramik eğitimi veren yüksek öğrenim kurumlarına öğrenci seçmede uygulanan sınavların yeterliliği

Bu araştırmada; Türkiye' de seramik eğitimi veren Üniversitelerin Seramik bölümlerine öğrenci seçmede uygulanan özel yetenek sınavlarının yeterliliğinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için; 2007?2008 yılları arasında öğretim üyeliğini sürdürmekte olan 10 öğretim üyesinin görüşleri alınmıştır.Araştırmanın evreni Türkiye'de seramik eğitimi veren 5 adet üniversitenin Seramik bölümleri bölüm başkanları ve önerdikleri görev yapan öğretim elemanlarından oluşturmuştur. Çalışmanın örnekleminin belirlenmesi aşamasında, Gazi Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve Mimar Sinan Üniversiteleri olmak üzere beş yüksek öğrenim kurumunda ki 10 öğretim üyesi seçilmiştir. Veriler öğretim üyeleri için hazırlanan görüşme formları ve literatür taranması aracılığı ile toplanmıştır.Görüşme formlarında, katılımcılara 10 soru sorulmuştur.Verilerin çözümlenmesinde görüşme formları değerlendirilerek yorumlanmış raporlaştırılmıştır. Elde edilen verilerin soru bazında analizi yapılmış, sorular ayrı ayrı değerlendirilmiştir.Yapılan çalışmaların ışığında öğrenci seçme sürecinin eğitim sürecinin kalitesini etkilediği, uygulamadaki sınavların sınırlılıkları olduğu, sınırlılığın büyük oranda imkânsızlıklar sonucu uygulama zorunluluğundan doğduğu görülmüştür. Sınavlarda öğretim üyelerinin kişisel tercih ve görüşlerinin ön planda tutulduğu, gerek program oluşturmada gerekse sınav sürecinin hazırlanmasında eğitim bilimleri bilgisine yüzeysel başvurulduğu ama bu bilgilerin sanat eğitimi açısından önemli olduğu bilgisinin kabul edilir olduğu tespit edilmiştir. Uygulamadaki sınavlarda sınav hazırlık sürecinde belirli kriterler belirlendiği ve önemsendiği ama bu kriterlerin sanat eğitimi almak için hazır bulunuşluğu ölçmek açısından bir çerçeveye oturtulmadığı tespit edilmiştir. Görüşme formlarına göre özel yetenek sınavlarında öğrenci adayı bakabilme, görebilme, gördüğünü yansıtabilme ve hayal edebilme yetilerinin belirli bir format dâhilinde sınanmakta olduğu ortaya çıkmaktadır. Katılımcıların sınavın geliştirilmesinin gerekliliği inancında olmalarına karşın fiziki ve maddi yetersizlikler nedeniyle düşlenen değişikliklerin yürürlüğe konamayacağı umutsuzluklarını taşıdıkları ve düşlenen, seçme sınavının var olan eğitim politikasıyla örtüşmeme problemi nedeniyle planlamanın çıkmaza sürüklediğini belirtilmiştir.Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular ışığında sınav yönteminin çeşitlendirilmesi, sistemli ve programlı bir hale dönüştürülmesinin gerekliliği görülmüştür. Sınav kriterlerini hazırlayan ve sınav süreçlerini değerlendirenlerin öznel tutumlardan uzaklaşması gerektiği ve sınavlara başvuran öğrenci adayı profilinin çok daha önceki eğitim dönemlerinde sanat eğitimi ile tanışmış ve sanat eğitimi bilincini almış olmaları gerekliliği ortaya konmaktadır. Özel yetenek sınavlarını hazırlama ve değerlendirme sürecinde eğitim formasyonuna sahip sanat eğitimcilerinin olması, öğrenmenin bilimsel bir süreç olduğunun unutulmaması gerekmektedir. Yapılan özel yetenek sınavları genel olarak yaratıcı, sosyal farkındalık düzeyi yüksek, sözel ve sayısal yetilere belirli düzeyde sahip sanatı seven ve sanatla ilgilenen bireyi seçmeyi amaçlamaktadır. Ve amaca uygun öğrencileri seçmeyi sağlayacak sınav içeriklerinin ve yöntemlerinin hazırlanması ile eğitimin kalitesinin ve yönünün değişeceği inancı yaygındır. Bu sayede öğrenci adayının tercihini bilinçli ortamlarda yapabileceği önerileri sunulmuştur.Uygulanacak seçme sınavlarında yaratıcılığı ve özgünlüğü ön planda sınamanın, öğretilebilinir olduğu var sayılan çizim yeteneğinin sınanmasının yersiz olması gibi fikirler sunulmuştur. Var olan uygulama dışında öneriler gündeme getirilmiştir. Bu araştırmanın seramik eğitimi veren üniversitelerin seramik bölümlerine, özel yetenek sınavları hazırlığı ve program oluşturma süreçlerinde farklı bir bakış açısı göstereceği düşünülmektedir.Ankara, Haziran 2008Nesime Emel ORTAÇ ARISUMMARY