Türkiye de yaşayan cemaatlerin mehdilik algısı (İsmailağa cemaati örneği)

İnsanoğlu tarih boyunca tabiatında var olan merak duygusuyla geleceği öğrenmek ve bilemediği konuları anlamak için ciddi bir gayret sarf etmiştir. Özellikle de olumsuz görünen hayatını olumluya çevirmek, zorlukların üstesinde gelmek ve yaşadığı sıkıntılardan kurtulmak için hep bir arayış içinde olmuştur. Eğer kendi gayreti ile sıkıntıları aşamıyorsa, bu defa gaybî kahramanlar üretip onların yardımları ile hedefe ulaşacağını kurgulamıştır. İşte bu gaybî kahramanlardan biri de beklenen kurtarıcı anlayışıdır. Bu şahıs gelecekte ortaya çıkıp kötüleşen ahlaki yapıyı ve bozulan dünya düzenini ıslah edecek olan gaybi bir kahramandır. Hemen her dinde ve kültürde var olan bu anlayış zamanla ezilen kitlelerin ümit kaynağı, mazlum toplumların sığınağı olabilecek bir inanca dönüşmüştür. İslâm toplumunda bu gaybi kahraman Mehdî ismi ile karşımıza çıkmaktadır. Bazı hadis kaynaklarında ahir zamanda Mehdînin zuhur edeceği ile ilgili rivayetler bu anlayışı kuvvetlendirmiş hatta Müslüman Şii toplumunda imanın şartlarından biri haline dönüştürmüştür. Sünni Müslümanlar için ise Mehdî anlayışı daha çok tasavvuf ve tarikat ehli tarafından ilgi görmekte ancak imanın esaslarından biri olarak algılanmamaktadır. Biz bu çalışmamızda Mehdî kavramını ve tarihi seyrini ele aldıktan sonra Türk toplumunda Mehdî algısı üzerinde durduk. Daha sonra İsmailağa cemaatinin yapısı, faaliyetleri, kaynakları ve Mehdî anlayışını inceledik. Söz konusu cemaatin sıklıkla kullandığı kaynaklara istinaden onların Mehdî algısını araştırıp temel İslamî anlayışa uygun olup olmadığını tartıştık. Elde ettiğimiz bulguları kendi değerlendirmelerimizle bir sonuca dönüştürdük.