Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden Çekilmesinin Çevrim İçi Haber Medyasında Temsili: Bir İçerik ve Eleştirel Söylem Analizi

Bu yüksek lisans tezi, ideolojik görüşü birbirinden farklı olan çevrimiçi gazete ve haber mecralarında Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesinin nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Bu amaçla ideolojik görüşü farklı olan ana akım gazeteleri, Hürriyet, Sabah ve Yeni şafak, alternatif haber portalları (Bianet, T24) ve hak örgütleri (Kadın Cinayetlerini Önleyeceğiz Platformu ve Kaos GL) haber içerikleri ve söylemleri açısından değerlendirilmektedir. İlk olarak içerik analizi ile, ana akım gazeteler, ikinci olarak eleştirel söylem analizi ile haber portalları ve hak örgütlerinin haberleri ele alınmaktadır. İçerik analizinde; haberlerin tarihlere göre dağılımı, gazetelerin konuya karşı tutumları, haberlerin tonu, haberlerdeki politik figürler, referans/kaynak gösterimi, fotoğraf kullanımı, haber uzunlukları ve haberi özetleyen kelimeler olmak üzere farklı kategoriler tanımlanmıştır. Eleştirel söylem analizi bölümünde ise Van Dijk’in analizi metodu kullanılmıştır Haberler makro yapı içerisinde: tematik ve şematik, mikro yapı da ise; cümle yapısı, bölgesel uyum, sözcük seçimleri ve haber retoriği açısından irdelenmektedir. İçerik ve söylem analizinde farklı haber mecralarının ele alınmasının nedeni ortak noktaları bulunan iki analiz yönteminde, aynı şeyleri tekrarlamaktan kaçınmaktır. İçerik analizinde çevrimiçi ana akım gazeteler, söylem analizinde ise çevrimiçi alternatif haber platformları ve hak örgütleri çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi, 1 Mart – 31 Temmuz 2021 tarihleri arasındaki İstanbul Sözleşmesi’nin feshi ile ilgili en yoğun tartışmaların olduğu zaman diliminden derlenmiştir. Çalışma, analizler doğrultusunda siyaset ve medya ilişkisini ortaya koymak ve gazetelerin ideolojik yansımalarına ayna tutması bakımından önemlidir. Çevrimiçi haber medyasında feshi kararının ardından, sözleşme karşıtı ve yanlısı birçok haber yayınlanmıştır. Gazetelerin özellikle haberler başlıklarından yola çıkarak, işlenen tema ve kullanılan söylemlerin ideolojik çerçevede şekillendiği sonucuna varılmıştır. İstanbul Sözleşmesi medyada politik olarak temsil edilmektedir. Yeni medya ve hak örgütü platformları arasında, haberde kullanılan; ton, dil ve uslup konularında farklılıklar vardır. İçerik ve söylem analizi neticesinde bu farklılıklar çalışmada makro ve mikro ölçekte sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: İstanbul sözleşmesi, temsil, ideoloji, yeni medya, şiddet