Üç boyutlu kadastro

Günümüzde kadastral sistemler iki boyutludur, bu sebeple arazi üzerinde, üstünde veyaaltında mülkiyete konu olan üç boyutlu hak ve kısıtlamalar kaydedilememekte ve yasaldurumları belirlenmemektedir. Özellikle düşey yönde gelişim gösteren kentlerde üç boyutlubilgiye duyulan gereksinim, gün geçtikçe önemini artırmaktadır.İlk zamanlarda arazi vergisi almak için kullanılan ve tek boyutlu olan kadastro, günümüzde,insan toprak ilişkilerini modellendiren, mekansal bir bilgi sistemi olarak tanımlanmakta veçok boyutlu bir hal almaktadır. Bu sebeple, üç boyutlu kadastro çalışmaları, coğrafi bilgisistemleri içinde ele alınmalı ve en küçük iyelik birimi olan parsel üzerindeki, üstündeki vealtındaki üç boyutlu hak ve kısıtlamaların sorgulanabileceği bir kadastral konumsal veritabanıile tümleştirilerek, iyelik hakkı ve iyeliğe konu olan gerçek dünya varlıkları modellenmelidir.Üç boyutlu kadastro, kent planlama, arazi modelleme, mühendislik projeleri, vergi toplama,afet yönetimi, kültürel ve doğal varlıkları koruma, çevre koruma gibi kadastro dışındakideğişik alanlarda yürütülen çalışmalar için gerekli olan üç boyutlu konumsal verileri sağlamakve üç boyutlu konumsal çözümlemelerin yapılmasını olanaklı kılmak ile yükümlüdür.Üç boyutlu topolojinin henüz kurulamamış olması, oluşturulan bilgi sistemlerinde tam olaraküç boyutlu konumsal çözümlemelerin yapılmasına olanak tanımamaktadır. Hazırlanançalışmada parsel üzerinde, altında veya üzerindeki üç boyutlu hak ve kısıtlamalara ilişkin bazısorgulamalar, yaratılan veritabanı içinde yapılmaya çalışılmıştır.Microsoft Visio 2003 yazılımı kullanılarak, Tümleşik Modelleme Dili (UML) ile kavramsalve mantıksal tasarımı yapılmış, ESRI ArcGIS yazılımının desteklediği veri türleri kullanılaraksistem tasarımı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca üç boyutlu modeller, MicroStation V8 veArcScene 9.0 yazılımları kullanılarak oluşturulmuştur.Anahtar kelimeler: 3B Kadastro, CBS, Nesneye Yönelik Veritabanı Tasarımıviii