Uluslararası andlaşmaların sona erdirilmesi ve yürürlüğünün askıya alınması veya çekilme

Uluslararası andlaşmaların sona erdirilmesinde devletler ve uluslararası örgütler tarafından en sık kullanılan yöntem, andlaşmalara sona erme koşullarını içeren çıkış hükümleri eklemektir. Bu hükümlerin amacı, andlaşma akdedildikten sonra taraflar arasında bir uyuşmazlık çıktığında devletlerarası ilişkilere zarar vermeden ilgili andlaşmanın sona erdirilmesidir. Tarafların anlaşarak, karşılıklı rızaları çerçevesinde andlaşmayı sona erdirmesi ise her zaman mümkündür. Fakat uygulamada, tarafların akdettikleri andlaşmalara ilişkin çıkış hükümleri üzerinde müzakerede bulunmadıkları durumlarla da karşılaşılabilmektedir. Bu gibi muhtemel durumlarla ilgili olarak 1969 tarihli Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi, içeriğinde herhangi bir çıkış hükmü barındırmayan uluslararası andlaşmaların sona erdirilmesine ilişkin düzenlemeler öngörmektedir. Biz de çalışmamızda, Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi kapsamında uluslararası andlaşmaların sona erme, askıya alma ve andlaşmadan çekilme nedenlerini bir bütün halinde incelemeye çalıştık. Ayrıca çalışmamızda devletlerarası güncel uyuşmazlıklar ile Uluslararası Adalet Divanı kararlarına da yer vererek andlaşmaların sona erdirilme nedenlerini somut örneklerle aktarmayı tercih ettik.