Uluslararası varlık fonu tecrübelerinden Türkiye varlık fonuna bakış

Ulusal Varlık Fonları son 10 yılda popülerlik kazanmış ve 2001 yılından günümüze kadar birçok ülkede varlık fonları sayısı artış göstermiştir. Dünya genelinde kurulmuş olan varlık fonlarının temel kaynağı ise ülkelerin elde etmiş olduğu petrol ihracatı gelirlerinden, yüksek döviz rezervlerinden ve cari işlem fazlalıklarından oluşmaktadır. Son yıllarda varlık fonlarının yaygınlık göstermesinin en büyük nedeni ise küresel ekonomik şartlar doğrultusunda yaşanan ani değişimler olmuştur. Bu değişimler kimi ülkeler için avantaj kimi ülkeler içinde dezavantaj sağlamıştır. Söz konusu bu avantaj ve dezavantajlar ülkelerin ekonomik durumlarını gözden geçirmelerini ve yeni önlemler almalarına zemin oluşturmuştur. Varlık fonları ise küresel ekonomik değişimler sonucunda ülkelerin yaşayabileceği her türlü ekonomik şok ve dalgalanmaların önüne geçmek ve gelecek neslin refahını sağlayarak, ekonomik istikrarı sağlamayı amaçlayan bir önlemler bütünü olarak karşımıza çıkmıştır. Örnek olarak petrol gibi doğal kaynak zengini ülkeler olan Körfez Ülkeleri 1970'li yıllarda yaşanan petrol krizi sonrası petrol fiyatlarındaki ani artışlarla ihracat gelirlerini büyük ölçüde arttırmışlar ve bu fazla gelirlerini ise varlık fonları kurarak değerlendirmişlerdir. Yine aynı şekilde Asya Ülkelerinde artan enerji talebi doğrultusunda büyük dış ticaret fazlalıkları elde edilmiş ve bölgede yeni varlık fonları kurulmuştur. Finansal sistemin en yeni uygulamalarından biri olan varlık fonu ülkemizde de kurulmuş ve kurulması ile birlikte de birçok tartışmanın odak noktası haline gelmiştir. Bu çalışmamızda finansal sistemin en yeni uygulaması olan ulusal varlık fonlarının tarihsel gelişimi, yapısı, faaliyetleri, yönetimini ve uluslararası standartlarla uyumu incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken de dünya genelinde kendini ispatlamış ve başarılı olmuş 4 ülkenin varlık fonu ele alınmıştır. Çalışmanın 3'ncü bölümünde ise Türkiye Varlık Fonu tüm yönleri ile tanımlanmış ele aldığımız 4 ülkenin varlık fonları ile karşılaştırılarak fonun tüm artı ve eksi yönleri belirlenmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise kurulduğu günden bugüne kadar tartışmalara konu olan Türkiye Varlık Fonu'nun eleştirilen yönleri ele alınmış ve bu eleştirilere yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Bu doğrultuda 2016 yılına kurulan Türkiye Varlık Fonu'nun Türkiye ekonomisi içerisindeki rolü ve olası etkileri değerlendirilmiştir.