Üniversite öğrencilerinin bilgi okuryazarlığı becerilerinin değerlendirilmesi: İran örneği

Bilgi okuryazarlığı becerilerinin ilköğretim çağlarından başlayarak yaşam boyunca devam etmesi beklenmektedir. Üniversiteler eğitimin başlangıcında olmasa da bilgi okuryazarlığı becerilerinin kazandırılmasında önemli görevler yüklenmişlerdir. Araştırmamızın başlangıç noktasını "İran'da bilgi okuryazarlığı kapsamında üniversitelerde gerçekleşen uygulamalar nelerdir?" sorusu oluşturmuştur. "Çağdaş gelişmeler ışığında İran'da gerçekleştirilen bilgi okuryazarlığı programlarının uygulanmasında karşılaşılan sorunları çözmeye yönelik model ve öneriler neler olacaktır?" biçiminde ifade edilen diğer soru bizi ayrıntılı araştırmalara yönlendirmiştir. Saydığımız temel sorular doğrultusunda araştırmamız: "İran'daki Tebriz Üniversitesi (TÜ) ve Meşhed Üniversitesi(MÜ)'nde uygulanan bilgi okuryazarlığı öğretim programlarının öğrencilere bilgi okuryazarlığı becerilerini kazandırmada yetersiz kalmasının nedenlerini öğretim elemanlarının, kütüphanecilerin, kütüphane yöneticilerinin çalışmalarına; demografik özelliklere; kütüphane ve bilgi kaynakları kullanımındaki yetersizliklere; uygulamalara ve ortak çalışmaların gerektiğine bağlı olduğunu" sınayan hipotezlerimiz yardımıyla yürütülmüştür. Kütüphanecilerin ve kütüphane yöneticilerinin bakış açılarına göre öğrencilerin bilgi okuryazarlığına ilişkin yeterlilikleri incelendiğinde araştırmaya katılan üniversiteler açısından farklılık görülmektedir. TÜ öğrencilerinde araştırma sürecini planlama açısından yeterlilik söz konusu iken, MÜ öğrencilerinde bilgi kaynaklarını değerlendirmek ve sunmak açısından yeterlilik mevcuttur. Her iki üniversitede de öğrencilerin bilgi okuryazarlığı yeterlilikleri konusunda kütüphanecilerin ve kütüphane yöneticilerinin görüşleri, öğretim elemanlarına göre daha olumludur. Ancak gerçek olan öğrencilerin eğitim alsa da kütüphane kullanımlarındaki yetersizliklerden, bilgi kaynaklarını kullanım eksikliklerinden, bilgi okuryazarlığı dersiyle öğretilmek istenilen konuların başarıyla verilmemesinden kaynaklanan sorunların sürmesidir. İran'da TÜ ve MÜ kapsamında gerçekleştirdiğimiz araştırmamızda elde edilen sonuçlar doğrultusunda geliştirdiğimiz "Üniversitelerde Bilgi Okuryazarlığı (ÜBO)" Modelinin uygulanması gerektiği temel önerimizdir. Anahtar Sözcükler Bilgi okuryazarlığı, İran üniversitelerinde bilgi okuryazarlığı becerileri, bilgi okuryazarlığı standartları, bilgi okuryazarlığı modelleri