Üniversitelerdeki akademik personelin değerlendirilmesi

ÖZET Üniversiteler, dünyadaki teknolojiyi öğrenmeye, özümsemeye, yeni lemeye, hazır insan gücünün de yetiştirildiği, ülkemizin entellektüel zenginli ğine kaynak olan kurumlardır. Üniversitelerin görevi, araştırma yapmak, bilim üretmek ve üst düzeyde eğitim sağlamak olarak ifade edilebilir. Bu anlamda ülkenin gereksinmesini karşılayacak, kaliteli insan gücünü yetiştirmek üniver siteden beklenenlerin başında gelmektedir. Üniversite sisteminin bel kemiğini, iyi yetişmiş, kaliteli öğretim ele manları oluşturur. Lisansüstü eğitimin bugünkü en önemli dar boğazı kalite dir. Üniversitelerin görevleri arasında yer alan araştırma ve buna bağlı nitelikli yayın yapma, üst düzeyde eğ itim-öğ retim sunma, bunun içinde iyi yetişmiş kaliteli öğretim elemanlarının atanmasında gerekli özenin gösterilmesi ve yeterli maddi ve manevi imkanların sağlanması gibi nedenlerle, üniversite lerdeki akademik personelin eğitici-öğretici ve araştırıcı olarak değerlendiril mesi ve nasıl bir değerlendirme modelinin olması, bu araştırmanın proble mini oluşturmaktadır. Araştırmanın genel amacı, Üniversitelerdeki akademik personelin gö revlerini yerine getirirken sahip oldukları kariyere göre üzerlerine düşen ge rekli çalışmaları ne düzeyde gerçekleştiriyorlar, bunu yüksek düzeyde ger çekleştirmelerine engel olan faktörleri tesbit etmek ve elde edilen sonuçlara dayanarak çalışmalarını değerlendirmektir. Ayrıca yükseköğretimde eksikliği duyulan akademik personel değerlendirme-denetlemesine ilişkin örnekler sunmaktır. Araştırma, üniversitelerdeki akademik personelin çalışmalarında daha aktif olmasını sağlayarak verilen eğitimin niteliğini yükselterek değişen top lumun beklentilerine cevap verebilmesi bakımından önem taşımaktadır. Araştırmada, daha önce yapılmış benzer bilimsel araştırmalardan ve ilgili kaynaklardan faydalanılmıştır.Bilgi toplama aracı olarak anket kullanılmış ve araştırma ankete dayalı veriler ışığında sürdürülmüştür. Araştırmayla, Ankara, Bilkent, Selçuk ve Niğde Üniversitelerin'deki akademik personelin hem kendileri hem de öğren cileri tarafından eğitici-öğretici, danışman ve araştırmacı olarak durumları ortaya konulmaya çalışılmış ve anketin akademik personele uygulanan kıs mında yukarıda belirtilen niteliklere sahip olmalarını engelleyici faktörlerin neler olduğu ortaya çıkartılmıştır. Araştırmanın evreni Tükiye'deki akademik personel ve öğrencilerdir. Örneklem grubunu ise.Ankara, Selçuk; Bilkent ve Niğde Üniversitelerindeki öğretim üyeleri ile öğrencileri oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama aracı(anket) yo luyla elde edilmiştir. Elde edilen bulgular ise SPSS istatistik programında de ğerlendirilmiştir. Burda varyans analizi ve "t testi" kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle var olan durumu ortaya koyabilmek için sayısal verilerle üniversitelerin durumuna değinilmiştir. Daha sonra yükseköğretim deki gelişmelere yer verilerek bu konuda izlenen politikalarla nereye gelindi ğinin bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca çeşitli ülkelerdeki yükseköğretim sistemleri hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Araştırmanın bulgular ve yorumlar kısmında örneklem grubundan el de edilen veriler; öğretim üyelerinin değerlendirmeleri: öğretim üyelerinin a raştırmacı yeterlikleri, öğretim üyelerinin eğitici-öğretici, araştırmacı ve bilim sel eserler oluşturmasını güçleştiren faktörler olarak, öğrencilerin değerlen dirmeleri ise: öğretim üyelerinin eğitimci-danışmanlık yönleri, öğretim üyeleri nin öğretmenlik yönleri olarak başlıklandırılmıştır. Tüm bu çalışmalardan son ra üniversitelerde istenilen düzeyde bir başarı ve nitelik sağlamak için nasıl bir değerlendirme ve denetleme yapılmalıdır sorusuna cevap aranmaya çalı şılmıştır. Kısaca, Eğitimin niteliğinin denetimi sağlanmalıdır. Bunun için başarı değerlendirilmesi "belirlenen hedeflere ulaşma ve son ürün"e göre yapılmalı dır.