Vergi kanunlarının anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi: Türkiye değerlendirmesi

Günümüzde devletin en önemli gelir kaynagı haline gelen vergiler, geçmis dönemlerde belli harcamaları karsılamak için ve düsük miktarlarda tahsil edilmekteydi. Kamu gelirleri içinde vergilerin nispeten daha düsük miktarlarda bulundugu geçmis dönemlerde vergilendirme yetkisi kral, hükümdar gibi belli kimselerce kullanılmaktayken, kuvvetler ayrılıgı kuramının hayata geçirilmesiyle günümüzde yasama organları tarafından kullanılmaya baslanmıstır. Temsili demokrasinin geregi olarak ortaya çıkan yasama organları, egemenligi ve bu kapsamda vergilendirme yetkisini halk adına kullanan organlardır. Baslangıçta hak ve özgürlüklerin koruyucusu olarak görülen yasama organlarının, devam eden süreçte, hak ve özgürlükleri ihlal edici uygulamalara yönelebildigi görülmüstür. Bu durum, geçmis dönemlerin en önemli gereklerinden biri olan siyasi iktidarın sınırlandırılması konusunun, modern çagların yasama organları için de geçerli oldugunu göstermistir. Yasama organlarının sınırlandırılmasında degisik alternatifler içinde en uygun olanının ise, siyasi iradeden bagımsız olarak islev gören yargıçlar tarafından yürütülen anayasa yargısı denetimi oldugu kabul edilmektedir. ?Temsilsiz vergilendirme olmaz? anlayısına dayanan ?kanunilik ilkesi? geregi, vergiler esas olarak kanunlarla konulmaktadır. Normlar hiyerarsisi anlayısının kabulünün sonucu olarak, vergi kanunlarının da üst norm olan anayasaya uygunlugunun saglanması gerekmektedir. Anayasaya uygunluk, öncelikle, yasama organlarınca anayasal prosedürlere ve ilkelere uygun kanunların çıkarılmasıyla saglanacaktır. Ancak yasama organının bu prosedür ve ilkelerden ayrılması halinde, anayasaya aykırı olarak çıkarılan kanunların ortadan kaldırılmaları gerekir. Anayasaya aykırı kanunları iptal etme yetkisi, bugün pek çok ülkede oldugu gibi Türkiye'de de Anayasa Mahkemesi tarafından kullanılmaktadır. Türkiye'de Anayasa Mahkemesi'nin kuruldugu 1961 yılından beri, vergi kanunlarının Anayasaya uygunlugu bu Mahkeme tarafından denetlenmektedir. Ancak vergi kanunlarının denetimiyle ilgili sınırlamalar dolayısıyla, bu kanunlardaki Anayasaya aykırılıklar etkin bir sekilde giderilememistir. Bu sebeple, Türk Anayasa Mahkemesi'nin vergi hukukunun gelisimine katkısı son derece sınırlı kalmıstır