Vilayât-ı selase'de Jandarma Teşkilatı'nın kuruluşu ve gelişimi: Selanik vilayeti örneği (1879-1909)

1877-1878 döneminde İngiliz hükümetinin de teşviki ve yardımı ile jandarma teşkilatını kurmak için çalışmalar yapılmıştır. 1879 yılında jandarma teşkilatı kurulmuş ve 1880 yılında ilk nizamnamesi yayımlanmıştır. Selanik ve Edirne vilayetlerinde mevcut asakir-i zabtiye teşkilatları jandarma teşkilatına çevrilmiştir. Osmanlı Devleti, vilâyat-ı selasede jandarma teşkilatını kurduktan sonra yaygınlaştırılması amacıyla ilk olarak 1894'te ardından 1896 ve 1898 yıllarında reformlar yapılmıştır. 1902 yılında Rumeli'nin Gayrimüslim ahalisinden vilayetlerde yüzde on oranını geçmemek üzere jandarma, polis ve kır bekçisi personel temin edilmesi ön görülmüştür. Hüseyin Hilmi Paşa, Rumeli vilayetlerine müfettiş olarak atanmıştır. 1902 yılında, Avrupalı devletler Viyana Protokolünü sunmuşlar ve jandarma reformunun sadece vilâyat-ı selasede geçerli olmasını istemişlerdir. 1903 yılı Ekim ayında Rusya ve Avusuturya, Mürzsteg adını verdikleri ve vilâyat-ı selaseyi ilgilendiren bir reform programı hazırlayarak Osmanlı Devleti'ne sunmuşlardır. Mürzsteg ile jandarma ve polisin ıslahı işi yabancı bir generalin idaresine verilecekti. Bu generalin emrinde yeterli miktarda yabancı subay bulunacaktı. Mürzsteg tasarısı vilâyat-ı selasede müfettişliğinin merkezi olarak Selanik belirlenmişti. Vilâyat-ı selasenin jandarmasını düzenlemek üzere Degiorgis Paşa görevlendirilmiştir. De Georgis Paşa, vilâyat-ı selasenin asayişini sağlamak üzere beş bölgeye bölmüş ve jandarma idaresini İtalyan, Rus, Avusturuyalı, Fransız ve İngiliz subaylarından oluşan bir ekibe verilmiştir. Rusya Selanik merkez kazasına, İngiltere Drama kazasına, Fransa Serez kazasına subaylarını yerleştirmiş ve jandarma reformuna başlamışlardır. 1904 yılından 1907 yılına kadar Rumeli vilayetleri ve özelde Selanik'te jandarma reformu iyi sonuçlar vermiştir. 1908 yılında başta vilâyat-ı selase olmak üzere karışıklılar çıkmıştır. Meşrutiyet ilan edilmiş, meclis açılmıştır. 1908 yılında Degiorgis vefat etmiş ve vilâyat-ı selase jandarmasının idaresi İtalyan Nikol de Robilant'a verilmiştir. 1909 yılında, Meclis-i Mebusan'da vilâyat-ı selase de güvenlik ile ilgili kanunlar çıkarılmıştır. Bunu müteakiben vilâyat-ı selase jandarmasında 1904 yılından beri yapılan düzenlemelerin Osmanlı Devleti'nin bütün topraklarında uygulanmasına karar verilmişti.