Wilson Hastalarında ATP7B Geninin 8,12,13,14 ve 17 Nolu Ekzonlarında DNA Dizi Analizi ile Mutasyonların Taranması

ÖZETW LSON HASTALARINDA ATP7B GEN N N 8, 12, 13, 14 ve 17 NOLUEKZONLARINDA DNA D Z ANAL Z ile MUTASYONLARIN TARANMASIÖZLENEN Ş MŞEKWilson hastalığı-WH, doğal gereksinimi karşılayacak bakırın fazlasının,karaciğerde işlenerek safra yoluyla atılamaması sonucu çeşitli organlarda birikimiyleortaya çıkar. Çocukluk çağında genellikle karaciğer hasarıyla başlayan, yaşilerledikçe artan bakır birikimine bağlı olarak başta karaciğer olmak üzere, sinirsistemi, göz, böbrek gibi çeşitli yapılarda artan ciddiyette bozuklukların gözlendiği,erken yaşlarda tedavi edilmezse ölümcül olabilen, ailesel geçişli, otozomal resesifkalıtımlı bir hastalıktır. Yapılan çalışmalar, WH'nin dünya çapında taşıyıcılık sıklığının1/90 olduğunu, yaklaşık olarak 1/30000'de görülen bir hastalık olduğunugöstermektedir.Yürütülen çalışmada, birbiriyle akrabalık ilişkisi olmayan 26 aile'den 50 bireyinDNA'ları elde edilerek, ATP7B geninin 8, 12, 13, 14 ve 17 nolu ekzonları PCR ileçoğaltıldı. Her bir ekzona ait PCR ürününe ileri ve geri primerler kullanılarak DNA dizianalizi yapıldı, elde edilen veriler değerlendirilerek mutasyonlar saptandı.Akraba olmayan altı ailede, biri yeni altı farklı mutasyon 8.ekzonda; bir ailede,bir mutasyon ve 23 ailede bir SNP 12.ekzonda; iki ailede, iki farklı mutasyon, yediailede üç farklı SNP 13.ekzonda; bir ailede, bir literatürde tanımlı olmayan mutasyonve yedi ailede, bir mutasyon 14.ekzonda; bir ailede bir yeni mutasyon 17.ekzondasaptanmıştır. Sonuçlar toplu değerlendirildiğinde, ATP7B geninin 21 ekzondanseçilen 5'inde mutasyonlar ve SNP'ler tanımlanmıştır, sonuçlar 26 akraba olmayanailelerin %96.15'ini kapsamaktadır.Sonuç olarak, WH ile ilişkili gen olan ATP7B mutasyonları Dokuz EylülÜniversitesi Tıp Fakültesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinde Tıbbi Biyoloji veGenetik Anabilim Dalında uluslararası standartlara uygun olarak tarandı. Elde edilenveriler, hastaların takibini yapan klinisyenlere ve çalışmaya dahil edilen ailelereiletildi, böylece mutasyon taşıyan ama klinik semptomları olmayan aile bireylerininkoruyucu tedavi almaları sağlandı.Tanımlanan yeni mutasyonlarla literatüre katkıdabulunuldu. Hastaların klinik bulgularıyla mutasyon analizi sonuçları arasında ilişkikurularak koruyucu tıbbın gelişmesine katkıda bulunuldu.Anahtar Kelimeler: Wilson Hastalığı, ATP7B geni , mutasyon, bakır, SNP1