Yapay zeka ve zaman serisi modelleriyle elektrik spot piyasalarında fiyat tahmin uygulaması

Global piyasada artan enerji ihtiyacı, ülkemiz içinde bir takım hızlı reaksiyonlara neden olmuştur. Reaksiyonların sonucunda piyasa içindeki tüm etkileyen ve etkilenen faktörlerin birlikte olduğu yeni bir yapı meydana gelmiştir. Bu durum işin ekonomik boyutunda özelleşmeye ve rekabete sebebiyet vermiştir. Enerji ihtiyacı karşılanırken bunu piyasa koşullarında verimli ve sürdürülebilir bir şekilde ele almak gerekir. Hızlı bir şekilde değişkenlik gösterebilen enerji üretim metotları, şebeke sistemleri, dağıtık enerji sistemleri ve bu sistemlerin kontrolü çok yönlü bir yapıyı beraberinde getirmiştir. Literatürdeki ve piyasadaki boşluklarını giderecek şekilde, modern analiz yöntemleriyle elde edilen çıkarımların teklif vericilere sunulması, daha sonrasında son kullanıcıya hizmet verecek kurum ve kişilere ise yaklaşık maliyetlerin ve planlamaların tespiti için gerekli ortamın sağlanması amaçlanmaktadır. Piyasalar optimum fiyatı sağlamak için birçok kriteri değerlendirmek zorundadırlar. Doğru analiz, spot piyasada risk yönetimi için büyük bir referans olacaktır. Dünyadaki gelişmelere paralel olarak Türkiye'deki elektrik enerjisi piyasası da kendi arasında farklı alt piyasalara ayrılmıştır. Çalışmada EPİAŞ şeffaflık platformundan elde edilen verilerle zaman serilerinin geleneksel ve makine öğrenmesine dayalı modelleri kullanılarak elektrik spot piyasaları için kısa dönemli gün öncesi ve gün içi fiyat çıkarımlarında bulunulmuştur. Daha sonra modellemeler, piyasa kullanıcısının dinamik bir şekilde bu işlemleri tekrarlayabilmesi amacıyla web tabanlı bir uygulama haline getirilmiştir. Literatür karşılaştırması ve şeffaf verilerle yapılan testler sonucunda gün içi piyasa için en iyi modelin ARMA; gün öncesi piyasa için en iyi modelin Prophet olduğu tespit edilmiştir. Çalışma ticari faaliyetlerde bulunulmak üzere kullanılacaktır. Ayrıca birden fazla uluslararası akademik yazı ve patent alma amaçlanmaktadır.