Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD) ile ilişkili retina pigment epitel dekolman (PED) olgularında intravitreal ranibizumab ve aflibercept tedavisinin anatomik ve görsel sonuçlar üzerine etkisinin değerlendirmesi

Amaç: Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD) ile ilişkili retina pigment epitel dekolman (PED) olgularında intravitreal ranibizumab ve aflibercept tedavisinin anatomik ve görsel sonuçlar üzerine etkisini değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Kliniğimiz Retina Birimince Ocak 2012 ve Ocak 2017 tarihleri arasında takip edilen YBMD ile ilişkili PED'i olan, ranibizumab veya afliberceptin monoterapi veya ardışık olarak uygulandığı 87 olgunun 98 gözüne ait veriler retrospektif olarak incelendi. Dosya verilerinden ve görüntüleme sistemi kayıtlarından, göz içi basınç (GİB), optik koherens tomografi (OKT) ile ölçülmüş santral retina kalınlığı (SRK), lezyon tipi, lezyon genişliği, PED'in alt tipi, enjeksiyon sayısı, takip süresi ve vizit sayısı değerlendirildi. Enjeksiyon öncesi ve sonrası Snellen eşeli ile ölçülmüş en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EİDGK) değerlendirildi. Enjeksiyon sonrası 6.ay ve enjeksiyon sonrası 1.yıl PED taban genişliği ve PED yüksekliği başlangıç değerlerle karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 87 hastanın 98 gözü dahil edildi. Hastaların 41'ü (%47.2) kadın, 46'sı (%52.8) erkek olup yaş ortalaması 69,05±8.54 (50-88) yıl idi. Hastaların ortalama takip süresi 20,6±16,9 ay, ortalama vizit sayısı ise 22,7±16,8 bulundu. Çalışmaya alınan gözlerin %51'inde (50) sağ göz, %49'ında (48) sol göz etkilenmişti. Gözlerin 50'si (%51) psödofak, 48'i (%49) fakikti. Tüm PED'lerin 34'ü (%34.6) fibrovasküler, 32'si (32.6%) seröz, 19'u (19.3%) hemorajik 13'ü (13.2%) drusenoid PED idi. Fundus Flöresein Anjiografi'de (FFA) lezyonların 14'inin (%13.5) ekstrafoveal, 27'inin (%27.5) jukstafoveal, 57'inin (%58.1) subfoveal yerleşimli olduğu saptandı. PED'lerin 16'sı (16.3%) lezyonun 50%'sinden azını, 82'si (83.6%) lezyonun 50%'sinden fazlasını oluşturmaktaydı. Tüm PED'lerin 34'ü (%34.6) fibrovasküler, 32'si (%32.6) seröz, 19'u (%19.3) hemorajik 13'ü (%13.2) drusenoid PED idi. Gözlerin 39'una ranibizumab, 47'sine aflibercept, 12'sine ardışık tedavi uygulandı. Hastaların anti-VEGF enjeksiyonu öncesi görme keskinliği ortalaması 0.887±0.655 LogMAR olup, enjeksiyonu takiben 1.yılda 0.847±0.614 LogMAR idi. Enjeksiyon sonrası 1.yılda tedavi öncesine göre 32 (%32) gözde görme keskinliğinde artış saptanmış, 37 (%37) gözde görme keskinliğinde azalma saptanmış olup, 29 (%29) gözde ise görme keskinliği aynı kalmıştır. Başlangıçta PED yüksekliği ortalama 278.26±171.49µ, PED genişliği ortalama 2547.231±1201.881µ iken, enjeksiyon sonrası 6.ayda PED genişliği 2283.937±1198.778µ, PED yüksekliği ise 272±224,65µ olarak ölçüldü. Enjeksiyon sonrası 1.yılda ise PED genişliğinin 2515.08±1260.10µ, PED yüksekliğinin ise 246.2±176.26µ olduğu görüldü. PED'in ilk rezolusyon zamanı ortalama 15 ay olarak bulundu. Olguların %15-inde PED'in tamamen kaybolduğu, %16-sında ise PED'in halen devam ettiği görüldü. 98 gözün 39'una (% 39.7) ranibizumab, 47'sine (%47.9) aflibercept monoterapisi uygulanmıştı. Her iki grupta da skar ve atrofi gelişti. Lezyonun %50'den büyük olduğu PED'lerde komplikasyon oranı da daha yüksek bulundu. Lezyonunda %50'den büyük PED olan 82 gözün 15'inde (%18.2) RPE rüptürü gelişti. Sonuç: İlk iki senede görme keskinliğinde artış görülmesine rağmen sonraki kontrollerde görme keskinliğinde azalma görüldü. PED taban genişliği 6.ayda başlangıç değere göre anlamlı düşüş gösterirken, 1.yıl kontrollerinde azalma olmadığı görüldü. PED yüksekliğinde 6.ay ve 1.yıl yapılan ölçümlerde anlamlı azalmanın olduğu izlendi. Lezyonun %50'den büyük olduğu PED'lerde daha yüksek oranda RPE rüptürü gelişti. Görsel prognozu belirleyen en önemli faktörler skar ve atrofi gelişmesi olarak gözlenmiştir.