Yeniden yazılmış çocuk kitapları üzerine bir inceleme

Yeniden yazma, bir klasik metnin yeni bir yazarın gözünden aktarımı ve diğer bir deyişle mevcut metni öz anlamını koruyarak yeniden ifade etmeyi içerir. Yeniden yazma yöntemi son yıllarda değişen bakış açıları, pedagojik eğilimler, çocuğun aile içindeki yeri, toplumsal eşitlik anlayışı gibi birçok yaklaşımdan yola çıkılarak klasik eserlerin yeniden ele alınmasını sağlamıştır. Yeniden yazılmış çocuk kitapları modern çağın bir ihtiyacı olarak eğitim sisteminin yelpazesi içinde de yerini almış, önemli bir inceleme konusuna dönüşmüştür. Tez çalışmasında; çocuk edebiyatında yerli yazarlar tarafından yeniden yazılan dünya ve Türk klasikleri incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile hazırlanan çalışmada yapılan alan taraması sonucunda 140 kitap listelenmiş ve orantısız tabakalı örnekleme yöntemi ile çalışma grubu olarak belirlenen 20 kitap incelenmiştir. Veriler doküman incelemesi ile elde edilmiş ve betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Yeniden yazılan çocuk kitaplarında bulunması gereken ölçütler; biçim ve tür değişimi, içerik değişimi, eğitsel açıdan çocuğa uygunluk başlıkları şeklinde hazırlanmıştır. İçerik değişimi başlığı altında; istenmeyen ögelerin çıkartılması, anlatıcı-dil ve üslup özelliklerinin değiştirilmesi, kahramanların karakter özelliklerinin değiştirilmesi ve yeni kahramanların eklenmesi, iletilerin değiştirilmesi şeklinde dört ayrı başlık yer almıştır. Sonuç olarak; çocuk edebiyatında yerli yazarlar tarafından yeniden yazılan eserlerden incelenen 20 eser bağlamında dünya klasiklerinde en çok yer verilen kitapların Troya, Kırmızı Başlıklı Kız, Rapunzel ve Bremen Mızıkacıları olurken Türk klasiklerinde ise Dede Korkut, Keloğlan, Şahmeran, Karagöz ve Hacivat olduğu görülmüştür. Dünya ve Türk klasiklerinde biçim ve tür değişimi bakımından daha çok öykü, şiir ve öykü-şiir formunun tercih edildiği sonucuna ulaşılmıştır. İçerik değişimi bakımından istenmeyen ögelerin çıkartılmasına (11 eser), anlatıcı-dil ve üslup özelliklerinin değiştirilmesine (14 eser), kahramanların karakter özelliklerinin değişimine yer verildiği (8 eser) ve kurguya yeni karakterler eklendiği (10 eser), iletilerin değiştirildiği (11 eser) sonuçlarına ulaşılmıştır. İçerik değişimi başlığı altında dünya klasiklerinde Türk klasiklerine nazaran daha fazla değişime gidildiği belirlenmiştir. Eğitsel açıdan ise eserlerin tamamına yakını (19 eser) uygun bulunmuştur.