Yerbademinin ( Cyprus esculentus L. ) temizleme ve sınıflandırma olanaklarının belirlenmesi üzerine bir araştırma

Yerbademi sahip olduğu özellikler nedeniyle birçok sektörde hammadde olarak kullanılabilme potansiyeli nedeniyle ülkemizde ilgi çeken bir bitki olmaya başlamıştır. Bununla birlikte, hasat ve hasat sonrası mekanizasyon zincirinin eksikliği nedeniyle üretimi ve mamul haline gelmesi zor ve maliyeti yüksektir. Bu nedenle üretimi yaygınlaşmadığından yeteri kadar değerlendirilemeyen bir üründür. Hasat sonrası temizleme ve sınıflandırma işlemlerinin birincil amacı en az kayıpla ürünü mamul haline getirmektir. Bu noktadan hareketle, bu çalışmada yerbademinin temizlenmesi ve sınıflandırılmasına yönelik bir işlem zinciri ve bu zincirde kullanılabilecek yöntemler belirlenmeye çalışılmıştır. Temizleme işlemi kaba temizlemeden sonra durgun ve akışlı su kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sınıflandırma işleminde ise oblong delikli döner bir tambur kullanılarak etkinlik belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar istatiksel olarak değerlendirilmiştir. Temizleme ve sınıflandırma işlemlerinde yerbademinin fiziko-mekanik özellikleri göz önüne alınmıştır. Yapılan denemelerde temizleme süresi 2 dakika olarak saptanmıştır. Yıkamanın durgun suya göre akışlı suda daha verimli olduğu belirlenmiştir. Akışlı suda temizleme etkinliği %93,05 olarak bulunmuştur. Sınıflandırma makinasının en yüksek etkinliği 15 devir/dakikalık dönü hızında ortalama %66,53 olarak hesaplanmıştır.