Yeşil enerjiye geçiş döneminde yenilenebilir enerjinin enerji güvenliği üzerine etkileri: ampirik bir uygulama

Günümüz dünyasında, enerji ihtiyaçları hızla artarken, enerji kaynaklarına erişim ve bu kıt kaynakların sürdürülebilir kullanımı kritik bir öneme sahip olmuştur. Bu kaynakların her devlette yeterli miktarda bulunmaması, dağıtılmasının ya da iletilmesinin yüksek maliyetlerinin olması, rezervlerin giderek azalması ve en önemlisi de çevreye, insan sağlığına verdiği önemli zararlardan dolayı enerji üretiminde yeni kaynaklara ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Ayrıca, jeopolitik sorunlar, doğal afetler veya geçici ekonomik olaylar nedeniyle enerji arzındaki kesintilerin, enerji ithal eden ülkeler üzerinde geniş kapsamlı olumsuz ekonomik ve sosyal etkileri; gelir kaybı nedeniyle de üretici ve transit ülkeler üzerinde yine ciddi olumsuz etkilere sahip olduğu uzun zamandır kabul edilmektedir. Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye, yüksek enerji ithalat bağımlılığı ve enerji rezervlerinin yetersizliği nedeniyle en hassas ülkeler/birlikler arasında yer almaktadır. İthal enerjiye olan bu bağımlılık, siyasi istikrarsızlığın, Libya'dan petrol ve gaz ithalatının düşmesine yol açtığı 2011 Arap Bahar'ında görüldüğü gibi, Avrupa ülkeleri ve Türkiye'yi arz kesintilerine karşı savunmasız hale getirmektedir. Ayrıca, Fosil yakıt ve nükleer enerji üretimi ve tüketimi, insan sağlığını ve yaşam kalitesini tehdit etmektedir. Bu durum, ekolojik dengeyi ve biyolojik çeşitliliği etkileyen çevresel bozulma ile yakından bağlantılıdır. Bu nedenle, hızla artan küresel enerji ihtiyacının, onarılamaz çevresel zararlar olmadan karşılanabilmesi, ayrıca mevcut ve gelecek nesillerin hayatını tehlikeye atmaması gereken enerji sistemlerini kullanmak için dünya çapında bir yönelim olması gerektiği açıktır. Bu bağlamda, yenilenebilir enerji kaynakları, yerli kaynakları kullanan, hem havayı kirletmeyen hem de sera gazı emisyonları neredeyse sıfır olan enerji hizmetleri sağlama potansiyeline sahip olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, yeşil enerjiye geçiş döneminde yenilenebilir enerji kaynakları üretiminin Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'de enerji güvenliği riskini önemli ölçüde azaltma potansiyeline sahip olup olmadığını tespit etmektir. Bu bağlamda, yenilenebilir enerji kaynaklarının (rüzgar, güneş, hidroeletrik, biyokütle ve atık) enerji güvenliği üzerine etkileri panel veri teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bütün ülkeler için değişkenlerin katsayılarının homojen olduğu varsayımıyla elde edilen tahmin sonuçları, tüm panel için hidroelektrik enerji kaynağının bazı Avrupa Birliği ülkeleri ile Türkiye'nin enerji güvenliği riskini azaltabileceğini, Biyokütle ve atık enerji kaynağının ise enerji güvenliği riskini olumsuz yönde etkileyebileceğine işaret etmektedir. Her bir ülke için değişkenlerin katsayılarının heterojen olmasına izin verildiğinde ise seçilmiş Avrupa ülkeleri ve Türkiye için katsayıların, işaretlerinin, büyüklüklerinin ve istatistiksel anlamlılıklarının ülkeden ülkeye değiştiği ortaya konmuştur.