Yeşilyurt fayı'nın göreceli tektonik evriminin morfometrik indislerle belirlenmesi

Bu tez çalışması kapsamında Malatya iline bağlı Kale ilçesi doğusundan başlayıp Yeşilyurt yerleşim alanına kadar ~DKD doğrultusunda ~70 km boyunca uzanan potansiyel aktif sol yönlü Yeşilyurt Fayı'nın (YF) tektonik jeomorfolojisi ve deformasyon özelliklerini belirlemek amacıyla Dağ Önü Eğriselliği (Smf), Hipsometrik Eğri (HE) ve Hipsometrik İntegral (HI), Vadi Tabanı Genişliğinin-Vadi Yüksekliğine Oranı (Vf) ve Asimetri Faktörü (AF) morfometrik indisleri kullanılmıştır. YF üzerinde 4 adet segment tanımlanarak bu segmentler doğudan batıya doğru sırasıyla S1, S2, S3 ve S4 olarak adlandırılmıştır. Hesaplanan Smf değerleri S1, S2 ve S3 segmentleri açısından orta derecede tektonizmaya, S4 segmenti açısından ise düşük derecede tektonizmaya işaret etmektedir. YF üzerinde 17 alt havzada Hipsometrik Eğri (HE) ve Hipsometrik İntegral (HI) indisleri hesaplanmıştır. Tektonik etkinin erozyona baskın olduğu havzalar S1, S2 ve S4 segmentleri üzerinde birer adet ile sınırlı kalırken, erozyonun tektonik kuvvetlere göre daha baskın olduğu havzalar ise tüm segmentler üzerinde görülmektedir. Çalışma alanında S1, S2, S3, S4 segmentleri boyunca 19 adet Vf değeri hesaplanmıştır. Genel olarak bakıldığında en düşük Vf değerlerinin S2 segmenti üzerinde görüldüğü belirlenmiştir. YF üzerinde yer alan S1, S2 ve S3 segmentleri için elde edilen göreceli yükselme hızının 0.5 ila 0,05 mm/yıl, S4 segmenti için ise 0,005 mm/yıl'dan daha düşük olduğu hesaplanmıştır. Çalışma alanında yer alan havzaların AF değerleri yüksek asimetri sınıfına sahip havzaların oranı 64.71% olup güçlü tektonik etkilerin mevcut olduğunu gösterir. Bu sonuçlar, incelenen drenaj havzasının çoğunlukla asimetrik olduğunu ve muhtemelen belirgin tektonik aktivitelerden etkilendiğini göstermektedir. Yeşilyurt Fayı üzerinde yer alan S1, S2, S3 ve S4 segmentlerinin Mw6,3 ila 7,2 büyüklüğünde deprem üretebilecek uzunluklara sahip olduğu hesaplanmıştır. Olası bir depremde Malatya il merkezini ve yakın çevresini doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip olan YF'nin deprem tehlikesinin belirlenebilmesi, afetler yaşanmadan önlenmesi veya zararlarının azaltılması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sonuçlar, YF'nin bölgenin deformasyon evriminde aktif rol aldığını göstermektedir.