Yoğun bakım ünitesinde gram negatif kan dolaşımı enfeksiyonu gelişen hastalarda mortaliteyi etkileyen risk faktörleri ve tedavi

Artan gram negatif enfeksiyon sıklığı ve antimikrobiyal direnç nedeniyle GNKDE'de morbidite ve mortalite yüksektir. Bu nedenle, risk faktörlerinin anlaşılması mortaliteyi azaltma hedeflerine ulaşmada çok önemlidir. Bu amaçla Hastanemiz Anestezi ve Reanimasyon bölümü, yoğun bakım ünitelerinde yatan kan kültüründe gram negatif bakteri üremesi olan ve enfeksiyon düşünülen 202 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların; 133'ü (%65,8) erkek, 69'u (%34,2) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 61,11±17,0 bulundu. 202 hastada toplam 250 kan kültür üremesi görüldü. En fazla üreyen bakteriler, 112 (%44,8) Klebsiella pneumoniae, 83 (%33,2) Acinetobacter türleri idi. Bu iki tür, çalışılan diğer antibiyotiklere büyük oranda dirençli iken kolistine büyük oranda duyarlıydılar. Tüm üremelerin 213'ü (%85,2) MDR'dir. Çalışmamıza dahil olan 202 hastanın 143'ü (%70,7) ölmüştür. Toplam 250 üremenin 213'ünün (%85,2) çok ilaca dirençli (MDR) olduğu saptandı. Acinetobacter türleri ve Klebsiella pneumoniae 'nın neden olduğu kan dolaşım enfeksiyonları ölenlerde anlamlı derecede daha fazlaydı (p değerleri sırasıyla; 0,003 ve 0,001) Karbapenem direnci, yaşayan hastaların kan kültür üremelerinin 58'inde (%75,3), ölenlerinkinin 144'ünde (%83,2) mevcuttu. Karbapenem direncinin mortalite açısından risk faktörü olup olmadığı ki-kare orana uygunluk testi ile incelendiğinde ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p <0,001). İleri yaş, eşlik eden KOAH gibi akciğer hastalıklarının olması, nötropenik olmak, batın cerrahisi geçirmek, önceden antibiyotik kullanımı GNKDE'de mortalite için risk faktörüdür. Multiple komorbiditesi olanların ölüm riski 4,76 kat daha fazla olup istitastiksel olarak anlamlı bulunmuştur (güven aralığı 2,33-9,75). Noradrenalin kullanımı mortal seyreden grupta daha fazlaydı. Trakeostomi açılanlarda ve PEG ile beslenenlerde mortalite daha azdı. 85 Hastaların yoğun bakıma kabul edildiği tarihteki kan değerlerinden hesaplanan CAO değeri; ölenlerde daha yüksekti. Kan kültürünün alındığı tarihteki laboratuvar verileri ile hesaplanan PIV değeri ölenlerde daha düşüktü ve MII 2 değerleri daha yüksekti. Sonuç olarak, yüksek bir mortalite oranının söz konusu olduğu hastanemiz YBÜ'lerindeki GNKDE'de özellikle endikasyonu olanlarda bir an önce trakeostomi açılması ve PEG dahil enteral beslenmenin öncelikli olması mortalitenin azaltılması açısından yararlı olabilir. Öte yandan yüksek antibiyotik direnç oranları ve mekanizmalarının anlaşılması; bunların önlenmesine yönelik prospektif çalışmalar yapılması mortaliteyi azaltmada katkı sağlayabilir. PIV, CAO ve MII 2 gibi inflamatuar indekslerin bu hasta grubunda kullanılması, tedavinin değerlendirilmesine ve düzenlenmesine katkı sağlayabilir.