Yoğun bakım ünitesinde tıbbi araçla ilişkili basınç yarası prevalansı ve risk faktörleri

Aslıhan AYDIM KUDU, Yoğun Bakım Ünitesinde Tıbbi Araçla İlişkili Basınç Yarası Prevalansı Ve Risk Faktörleri. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı Cerrahi Hemşireliği Programı, Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak, 2022. Araştırma yoğun bakım ünitesinde Tıbbi Araçla İlişkili Basınç Yarası (TAİBY) Prevalansını ve Risk Faktörlerini belirlemek amacıyla longitudinal tipte tanımlayıcı/analitik olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, bir üniversite hastanesinin tıbbi araçla ilişkili basınç yarası görülme riski fazla olan yoğun bakım ünitesinde yürütüldü. Araştırmanın evrenini yoğun bakımda tedavi gören tüm hastalar, örneklemini ise belirtilen tarihler arasında yetişkin yoğun bakım ünitesinde tedavi gören ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan 213 hasta oluşturdu. Veriler, Hasta Bilgi Formu, Yara İzlem Formu ve Jackson/Cubbin Basınç Alanı Risk Hesaplama Aracı-Türkçe Formu, Glaskow Koma Skalası kullanılarak toplandı. Tıbbi araç ile ilişkili basınç yarası prevalansı %28.6 (61/213)'dir. Tıbbi araç ile ilişkili basınç yarasının %48.4'ünün (46/95) solunum sistemine ait tıbbi araçlar, %14.7'sinin (14/95) foley kateter, %12.6'sının (12/95) intravenöz girişim için kullanılan araçlar, %11.6'sının (11/95) gastrointestinal sistemine ait araçlar nedeni ile geliştiği saptandı. Çalışmada tıbbi araçla ilişkili basınç yarasının %70.5'inin deride, %29.5'inin ise mukozal membranda geliştiği, deride meydana gelen tıbbi araçla ilişkili basınç yaralarının %82.1'inin I. evre olduğu belirlendi. Çalışmada tıbbi araçla ilişkili basınç yarası prevalansı nispeten yüksek olarak belirlendi. Tıbbi araçla ilişkili basınç yarası ile daha sık karşılaşan yoğun bakım hemşirelerinin, hastalarının bakımını yaparken ilişkili faktörleri dikkate almaları ve tıbbi araçla ilişkili basınç yarası prevalansını azaltmak için uygun önleyici tedbirler almaları kritik öneme sahiptir. Anahtar Kelimeler: Tıbbi Araç İlişkili Basınç Yarası, Yoğun Bakım Ünitesi, Hemşirelik.